De helft van onze elektriciteit komt uit duurzame energie, blijkt uit de jaarlijkse CBS Monitor Brede Welvaart & de SDG’s 2026. Dat komt goed uit met de huidige gasprijzen en laat weer zien hoe urgent de energietransitie is, stelt nationaal SDG coördinator Anna Pot.

Mazzel? Wellicht. Maar ook resultaat van vooruitkijken en kansen grijpen. Precies waar de Sustainable Development Goals (SDG’s) voor staan; concrete problemen aanpakken, samen.

Een transitie zoals de energietransitie is niet van vandaag op morgen geregeld. Het vergt ondernemers die ideeën en techniek aan het werk zetten. Zoals energieleverancier Eneco, dat aan 86% van zijn 2 miljoen klanten groene stroom levert uit wind- en zonne-energie. Of zoals de plastic recycling bedrijven, die vervuiling en grondstofschaarste aanpakken.

Bedrijven die zich aan de SDG’s verbinden zijn ook te vinden bij UN Global Compact Network Nederland, dat deze maand haar vijftiende verjaardag viert. Bedrijven als Signify, Haskoning, Fairphone en Friesland Campina laten zien dat de SDG-agenda ook een business agenda kan zijn.

Samenwerking die beter kan

Een transitie vraagt, naast samenwerking met ondernemers, ook om de inzet van maatschappelijke organisaties, wetenschap en de overheid. Een breed gedragen agenda met concrete doelen helpt om de neuzen dezelfde kant op te krijgen en samen aan de slag te gaan. Dat is wat de SDG-agenda biedt; doelen die door alle VN-lidstaten zijn overeengekomen en waar alle partijen aan kunnen meewerken.

Onlangs verscheen de tiende Nationale SDG-rapportage. Hierin zijn voorbeelden te lezen over hoe gemeenten, waterschappen, ondernemers, jongeren en maatschappelijke organisaties samen optrekken en resultaten boeken op de SDG’s. Een voorbeeld, waarbij ook het belang van internationaal samenwerken naar voren komt, gaat over het Nederlandse bedrijf Batavia Bioscience dat samen met een non-profit onderzoeksorganisatie een ebolavaccin heeft ontwikkeld.

Voortgang maken op de SDG’s vergt ook de innovatiekracht van de wetenschap die aansluiting met ondernemers kan vinden. Zoals die eigenaar van het bedrijf Seao2, die ik laatst sprak die een techniek op de markt probeert te brengen om CO2 uit zeewater te filteren waardoor we onze uitstoot omlaag kunnen brengen.

Maar, dat het met die samenwerking beter kan, dat is ook te lezen in de rapportage. Dat is waar de sectoren die meeschreven aan de rapportage de rijksoverheid toe oproepen; pak de verkokering aan. Ze vragen de Taskforce Slagvaardige Overheid om regie te voeren opdat ministeries effectiever samenwerken op de transitieopgaven. Daarnaast pleiten ze voor een nationaal platform waarbij MKB-bedrijven worden ondersteund om invulling te geven aan de SDG’s en om samen met wetenschappelijke partners innovatiekracht te versterken.

Verantwoordelijkheid nemen

De voortgang op de SDG’s stokt. De cijfers in de SDG-rapportage laten zien dat we maar op drie van de zeventien SDG’s naar het doel bewegen. Het CBS meldt dat er een stikstofoverschot is, de waterkwaliteit achterblijft en dat de populatie boerenlandvogels afneemt. Ook de inkomensongelijkheid met Caribisch Nederland is nog steeds groot.

Het is nu de verantwoordelijkheid van ons allemaal om problemen zoals klimaatverandering niet naar de volgende generaties door te schuiven.

Gelukkig gebeurt er ook wel veel. In de rapportage staan concrete voorbeelden van hoe de rijksoverheid zich inzet om transities te versnellen. Bijvoorbeeld op de Agenda Natuurinclusief, waarbij er een nieuw soortenrijke grasbekleding voor dijken is ontwikkeld waardoor herstel van biodiversiteit ontstaat. Of het Programma Circulaire Economie dat inzet op recycling, vervanging en besparing van grondstoffen, opdat we in 2050 een volledig circulaire economie hebben. Of het Net Congestie Programma waardoor we nu met flexibeler stroomcontracten het stroomgebruik naar minder drukke momenten verschuiven.

Dit zijn dingen die we doen om voortgang te blijven maken op die gezamenlijke SDG-agenda om problemen op te lossen. Dit biedt hopelijk kansen voor ondernemers  om met oplossingen te komen en voor de andere partners om samen mee aan de slag te blijven gaan.

Het kan wel, vooruitgang boeken op de transities en de SDG’s. Dat zien we in het voorbeeld van de energietransitie die nu langzaamaan is ingezet. Het zit ‘m in de problemen onder ogen zien, en de kansen grijpen.

Anna Pot, Nationaal SDG-coördinator