Het apart inzamelen van afgedankte elektronische apparaten op milieustraten biedt mogelijkheden om elektronische apparaten geschikt te houden voor hergebruik. Dat blijkt uit de evaluatie van de landelijke pilot ‘Inzamelen voor hergebruik’, die van maart tot en met juni 2026 plaatsvond op acht milieustraten verspreid over Nederland. De pilot is onderdeel van het Icoonproject Tweedehands van de Lang Leve Elektronica Coalitie (LLE Coalitie).

In de pilot zijn apparaten uit zeven productcategorieën apart ingezameld: audioapparatuur, spelcomputers, spiegelreflexcamera’s, steelstofzuigers, bonenkoffiemachines, elektrisch gereedschap en elektrische tandenborstels. Zo bleven ze tijdens opslag en transport zo veel mogelijk heel en compleet. De productcategorieën, die in deze pilot apart zijn ingezameld, zijn bewust gekozen: het gaat om handzame apparaten waar vraag naar is en die geen (gevoelige) data bevatten. Ook in andere productgroepen kan hergebruikpotentie zitten, maar die zijn in deze pilot niet onderzocht. De pilot richtte zich vooral op de vraag wat er in de keten nodig is om hergebruik mogelijk te maken.

Resultaten bieden aanknopingspunten

De pilot laat zien dat apart inzamelen voor hergebruik op milieustraten uitvoerbaar is, mits aan belangrijke organisatorische en praktische voorwaarden wordt voldaan. Tafelselectie (waarbij iemand het apparaat inneemt en apart zet), voldoende ruimte op de milieustraat, goede communicatie en een uniforme werkwijze zijn daarbij essentieel.

In totaal zijn er 1.942 apparaten apart gehouden en beoordeeld op hun potentie voor hergebruik. Road2Work beoordeelde 1.837 apparaten op directe verkoopbaarheid. Daarvan werden 204 apparaten als direct verkoopbaar aangemerkt. PreZero beoordeelde daarnaast 105 apparaten uit Groningen op mogelijke herbruikbaarheid, eventueel na reparatie. Daarvan werden 66 apparaten als herbruikbaar aangemerkt. Deze uitkomsten zijn daardoor niet rechtstreeks met elkaar te vergelijken. De resultaten geven een eerste indicatie van de mogelijkheden om tot meer producthergebruik te komen, maar vormen nog geen landelijk representatief beeld van de hergebruikpotentie.

Tafelselectie blijkt belangrijke succesfactor

Uit de ervaringen van de deelnemende milieustraten blijkt dat tafelselectie een belangrijke succesfactor is. Daarbij neemt een medewerker het apparaat in ontvangst en zet het apart voor hergebruik. Op locaties waar deze werkwijze werd toegepast, kon de kwaliteit van de ingezamelde apparaten beter worden geborgd.

Ook goede communicatie met bezoekers en medewerkers is van belang. Persoonlijke uitleg aan inwoners, betrokkenheid van medewerkers en een uniforme werkwijze in de keten dragen bij aan een goede uitvoering. Daarnaast moeten inzamelmiddelen aansluiten op de praktijk op de milieustraat: ze moeten bijvoorbeeld licht en goed verplaatsbaar zijn.

Verdere optimalisatie nodig

Ook over de vervolgstappen van de keten is veel geleerd. Het overslaan, registreren en beoordelen van apparaten kostte relatief veel tijd. Bovendien werden gegevens handmatig geregistreerd, wat leidde tot onvolledige registraties en invoerfouten. Digitale registratie kan dit verbeteren. Een andere les is dat één gezamenlijke definitie en beoordelingsmethode voor hergebruik nodig is. Zonder die afspraken zijn de resultaten van verschillende beoordelingslocaties niet goed vergelijkbaar. Daarnaast is in de pilot niet onderzocht of inzamelen voor hergebruik via de milieustraat leidt tot meer hergebruik dan nu al plaatsvindt, bijvoorbeeld via uitsortering bij de sorteercentra. Dat is een belangrijke vraag voor het vervolg.

De evaluatie adviseert onder meer om te investeren in functionele inzamelmiddelen, een ketenbrede applicatie voor registratie en communicatie te ontwikkelen en te werken aan landelijke afspraken over de beoordeling van hergebruikpotentie. Ook is vervolgonderzoek nodig naar de totale ketenkosten en de economische haalbaarheid van deze manier van inzamelen.

Vervolg

Met de aanbevelingen uit de evaluatie kunnen de betrokken ketenpartijen onderzoeken hoe het inzamelproces verder kan worden verbeterd en hoe hergebruik van afgedankte elektronica op grotere schaal kan worden gestimuleerd.

Over de Lang Leve Elektronica Coalitie

Stichting OPEN is aangesloten bij de Lang Leve Elektronica Coalitie (LLE). De LLE brengt ketenpartijen uit de elektronicasector samen met als doel de levensduur van elektronische apparaten te verlengen. Binnen verschillende icoonprojecten werken de partijen samen aan onder meer deelgebruik, reparatie, onderhoud, tweedehands en refurbishment. De pilot ‘Inzamelen voor hergebruik’ maakt deel uit van het Icoonproject Tweedehands.

Bron: Stichting OPEN