Circulaire economie is een begrip dat de afgelopen jaren behoorlijk in opkomst is geraakt. In veel bedrijven duikt het inmiddels heel vanzelfsprekend op – in presentaties, strategieën of op de website. Maar als je beter kijkt, merk je al snel: er zit vaak nog een flink verschil tussen wat er gepland is en wat er in de dagelijkse praktijk daadwerkelijk gebeurt.

Tussen ambitie en uitvoering

De koers is eigenlijk duidelijk. Minder afval, materialen langer gebruiken, beter recyclen – daar is zelden onenigheid over. De uitvoering is echter lastiger. Veel processen zijn in de loop der jaren ontstaan en werken op de een of andere manier. Juist dat maakt veranderingen vaak ingewikkeld.

Daarnaast is vaak niet precies bekend waar de grootste mogelijkheden liggen. Waar ontstaat onnodig afval? Welke materialen zouden hergebruikt kunnen worden? Zonder duidelijke gegevens blijft veel onduidelijk. Zo blijft het in veel gevallen voorlopig bij goede bedoelingen.

Inkoop opnieuw organiseren

Een gebied waar momenteel toch het een en ander in beweging is, is de inkoop. Bedrijven kijken nauwkeuriger naar welke materialen ze inkopen en hoe deze worden gebruikt. De prijs blijft weliswaar belangrijk, maar is niet langer het enige criterium. Ook beschikbaarheid, herkomst en herbruikbaarheid spelen een grotere rol dan vroeger.

Dat blijkt bijvoorbeeld uit de verpakkingen. In plaats van grote hoeveelheden op voorraad te houden, wordt er steeds vaker op basis van de behoefte gewerkt. Veel bedrijven gaan er dan ook toe over om gerichter kartonnen dozen te bestellen, afhankelijk van wat er daadwerkelijk nodig is. Dat lijkt in eerste instantie een kleine verandering, maar kan helpen om overvoorraden te voorkomen en materiaal efficiënter in te zetten.

Samenwerking wordt steeds belangrijker

Een ander punt dat aan belang wint, is de samenwerking met partners. Duurzaamheid kan zelden in je eentje worden gerealiseerd. Leveranciers, logistieke dienstverleners en andere betrokkenen spelen een cruciale rol.

Daarbij gaat het vaak om heel praktische vragen: welke materialen worden geleverd? Hoe worden ze verpakt? Kan iets meerdere keren worden gebruikt? Dergelijke onderwerpen worden inmiddels vaker gezamenlijk besproken. Zo ontstaan stap voor stap nieuwe oplossingen die ook in de dagelijkse praktijk kunnen worden toegepast.

Digitalisering als ondersteuning

Ook digitalisering kan helpen om processen beter te begrijpen. Gegevens maken zichtbaar waar middelen worden verbruikt en waar processen niet optimaal verlopen. Dit vormt een basis om gerichter te handelen.

Tegelijkertijd zet ook de Europese Unie sterker in op digitale oplossingen in de logistiek. Met de verordening inzake elektronische vrachtinformatie (eFTI) moeten transportgegevens in de toekomst in toenemende mate digitaal worden vastgelegd en tussen bedrijven en overheden worden uitgewisseld. Het doel is om papieren documenten geleidelijk te vervangen en processen efficiënter te maken.

Daarnaast stimuleert de EU de digitalisering van transport en logistiek om middelen beter te benutten en processen transparanter te maken. Digitale technologieën moeten daarbij helpen om bestaande infrastructuren efficiënter te benutten en de samenwerking in de toeleveringsketen te verbeteren.

Voor bedrijven betekent dit: digitale processen worden niet alleen een concurrentievoordeel, maar in toenemende mate ook een standaard. Bestellingen kunnen nauwkeuriger worden afgestemd op de behoefte, voorraden worden verminderd en processen efficiënter worden ingericht. Maar ook hier geldt: technologie alleen lost geen problemen op – ze helpt alleen om ze te herkennen.

Fotocredits: DC Studio