“Growth, impact, ambition: sustainablity as a competitive driver”. Dat is de veel belovende titel van het tweedaagse World Sustainability Congress 2026 georganiseerd door Sustainability Leaders. Ik was op 21 oktober aanwezig in de sfeervolle, letterlijk groene Arendshoeve, The Garden of Amsterdam, en luisterde naar presentaties van CSO’s van grote corporates zoals Amazon, Rabobank, dsm-firmenich, DuPont, Barilla, Henkel, Magnum, Standard Chartered en een afsluitende keynote van Marga Hoek.

Veel sprekers lieten zien waarom en hoe duurzaamheid een competitive driver is. Dat was boeiend. Al had ik graag meer concrete praktijkvoorbeelden gezien, die aantonen wélke business value dat daadwerkelijk oplevert. Dat neemt niet weg dat het een inspirerende dag was met een rijpe oogst. Dit zijn de inzichten, aandachtspunten en tips die mij vooral zijn bijgebleven.

Van commitment via compliance naar competitiveness

Het narratief verandert. Na commitment en compliance (reporting) verschuift de aandacht nu naar competitiveness. Duurzaamheid moet de business value verbeteren en als growth engine fungeren. Het moet bijdragen aan resilience en continuïteit van de organisatie. Denk aan het verminderen van grondstoffenschaarste en energie-afhankelijkheid, efficiënter werken en beter omgaan met prijsvolatiliteit.

Daarmee verschuift ook de nadruk van storytelling en communiceren over ambities naar acties, impact en bewijsvoering. Walk the talk is nu het motto. Voor CSO’s betekent dit dat hun rol verandert: zij moeten richting geven, ontwikkelingen duiden en laten zien hoe duurzaamheid waarde creëert. De CSO van morgen is een value leader en sense maker.

De CSO moet ook de taal van de CFO spreken

Wie duurzaamheidsambities wil realiseren moet begrijpen hoe de business werkt en wat investeringsbeslissingen bepaalt. Laten zien wat de business value is. Dat vraagt om andere vaardigheden: de taal van de CFO spreken, voorstellen met data onderbouwen en samen met de business de business case vormgeven.

Definieer value in de meest brede zin, bouw een multiple P&L, waarin verschillende vormen van waarde zichtbaar worden. Dat reikt verder dan besparingen of financieel rendement. De value van duurzaamheidsinitiatieven is er vaak wel, maar het is nog niet exact duidelijk wanneer en hoeveel value er komt. Ook innovation hubs kunnen helpen. Ze bieden ruimte om nieuwe oplossingen te ontwikkelen zonder dat die meteen aan alle traditionele KPI’s hoeven te voldoen.

Maak duurzaamheid onderdeel van de business

De business heeft vaak andere prioriteiten dan de duurzaamheidsafdeling. Losstaande duurzaamheidsprojecten kunnen dan vooral voelen als een extra beroep op tijd en budget. Een praktisch advies: sluit aan bij lopende projecten en verken hoe duurzaamheid de doel hiervan kan versterken.

Hetzelfde geldt voor beleid en plannen. Duurzaamheid krijgt meer slagkracht wanneer het onderdeel is van de plannen van de business, met duidelijke verantwoordelijkheden. De CSO moet het grotere geheel begrijpen en bewaken. Hij signaleert tijdig risico’s en helpt teams om die te vertalen naar kansen en daarmee waarde voor de business te creëren.

Ook commercieel biedt dat perspectief. In tenders kan duurzaamheid een onderscheidende factor zijn. Bovendien opent het de deur naar een breder klantgesprek over impact en toegevoegde waarde. Dat helpt om voorbij een discussie over uitsluitend de prijs te komen.

In de business moet het gebeuren. Dus is het beter als duurzaamheid daar in het beleid en plannen wordt opgenomen, dan dat de CSO een eigen plan opstelt. De CSO moet the bigger picture begrijpen en teams empoweren. Hij signaleert tijdig risico’s en helpt deze om te zetten in kansen en daarmee waarde voor de business te creëren.

Focus, vakkennis en bondgenoten

Naast deze strategische inzichten kwamen er praktische, herkenbare adviezen voorbij:

  • Pick your battles. Kies de initiatieven en KPI’s die het meeste verschil maken. Stel prioriteiten en houd ook de financiële doelstellingen in het oog.
  • Benut specialistische kennis. Werk samen met inhoudelijke experts, bijvoorbeeld op het gebied van biodiversiteit.
  • Find your allies. Zoek bondgenoten binnen de organisatie én bij andere bedrijven in de sector. Samen kun je meer in beweging brengen.
  • En nog een originelere: get comfortable with being uncomfortable. Je rol als CSO is een voortdurende uitdaging met onzekerheid, verschillende belangen en dilemma’s.

Houd de waarden achter de cijfers vast

Het business model dat we met de industriële revolutie hebben gebouwd is niet houdbaar voor de aarde en de mensheid. Het overschrijdt de draagkracht van de aarde. Planetaire problemen groeien sneller dan we oplossingen realiseren, terwijl veel technologieën al beschikbaar zijn. Dat biedt bedrijven kansen voor innovatie en groei. Juist de CSO kan die kansen aanjagen, vanuit een brede blik op markt en maatschappij.

Resilience en de business case benadering geven in deze tijd tractie aan duurzaamheid. Dat is een goede zaak. Verschillende sprekers constateerden dat een moreel of ethisch appèl momenteel minder weerklank vindt. Eén spreker waarschuwde echter om niet te ver door te schieten in het denken vanuit de business case: stick to the values. Omarm stewardship en leid je bedrijf in de juiste richting. Kijk daarbij naar het grotere geheel, het ecosysteem waarvan je bedrijf, product of initiatief onderdeel is en ga op zoek naar de verschillende vormen van waarde die je daarin kunt creëren.

Van business case naar value case

Daar zit voor mij ook de belangrijkste vraag van deze dag: wat gebeurt er met duurzaamheid als de business case ontbreekt of onder druk komt te staan?

Wie duurzaamheid uitsluitend aan direct financieel rendement koppelt, maakt de ambitie kwetsbaar. Daarom is het belangrijk om de business case te verbreden naar de value case. Die maakt naast financieel rendement ook maatschappelijke, ecologische en sociale waarde in de hele keten expliciet, onderbouwd met indicatoren en, waar mogelijk, financiële cijfers. Zo ontstaat een completer beeld van wat een initiatief oplevert, voor wie en op welke termijn. Dat geeft CSO’s, financials en directies een bredere basis om keuzes te maken.

Rondetafeldiscussie

Op 11 november organiseer ik hierover samen met Diane Zandee een rondetafeldiscussie. We gaan met bedrijven in gesprek over de stap van business case naar value case en hoe je die in de praktijk vormgeeft. Interesse om mee te praten? Meer informatie over deze sessie vind je hier.

Bart Brüggenwirth, Founder b-open