Bij industriële watervervuiling draait de vervuiler vaak niet op voor de maatschappelijke kosten. Dat blijkt uit nieuw onderzoek dat Natuur & Milieu heeft laten uitvoeren door Arcadis. Bedrijven mogen schadelijke stoffen zoals PFAS lozen zonder daarvoor ook maar iets te betalen. Huishoudens, drinkwaterbedrijven en de natuur dragen vervolgens de gevolgen en de kosten. Ook blijkt dat lozen in Rijkswateren fors goedkoper is dan lozen in regionale wateren. Natuur & Milieu roept het kabinet op om het verouderde heffingssysteem snel aan te passen.

De rekening voor het feit dat ons water steeds meer vervuild raakt, groeit. Uit het nieuwe onderzoek ‘De prijs van waterlozingen’ blijkt dat bedrijven die schadelijke stoffen lozen vaak nauwelijks betalen voor de schade die zij veroorzaken. Onder andere voor PFAS, stoffen die nauwelijks afbreken in het milieu en zich tot schadelijke hoeveelheden kunnen ophopen in mens en natuur, komen de kosten zelfs volledig terecht bij de samenleving omdat ze gratis geloosd mogen. Bedrijven betalen maar voor een heel klein deel van de overige schadelijke stoffen die ze lozen wél een bijdrage.

‘Dit is de omgekeerde wereld’, zegt waterexpert Koenraad Backers van Natuur & Milieu. ‘We hebben in Nederland afgesproken dat de vervuiler betaalt. Maar bij watervervuiling zien we juist dat burgers steeds hogere lasten krijgen om de schade van vervuilende bedrijven op te lossen.’ De hogere lasten ontstaan in de vorm van gezondheidsrisico’s, maar ook direct door een hogere drinkwaterrekening en belastingen doordat overheden bijvoorbeeld kosten maken voor de sanering van vervuiling.

Financiële prikkel ontbreekt

Het onderzoek laat zien dat het huidige heffingssysteem tekortschiet. Financiële prikkels voor bedrijven zijn een van de meest effectieve en goedkope manieren om hun vervuiling te laten verminderen. “Maar die prikkels ontbreken nu grotendeels. Bedrijven kunnen zeer schadelijke stoffen lozen zonder dat daarvoor wordt betaald”, aldus Backers. Een tweede probleem dat uit het onderzoek naar voren komt is dat niet overal dezelfde regels gelden. Een lozing in de Maas is twee tot drie keer goedkoper dan dezelfde lozing in bijvoorbeeld de Amstel. Dat komt doordat Rijkswaterstaat, de landelijke overheid, nog steeds werkt met een sterk verouderd tarief dat achterblijft bij de tarieven van waterschappen voor de regionale wateren.

Tijd voor een eerlijk systeem

Het huidige systeem ondermijnt zowel de waterkwaliteit als de verduurzaming van bedrijven. Zolang vervuiling goedkoop blijft, ontbreekt de prikkel om schadelijke stoffen bij de bron te voorkomen en draaien anderen op voor de kosten. Daarom roept Natuur & Milieu het kabinet op om het heffingssysteem te moderniseren en het vervuiler-betaalt-principe serieus toe te passen. ‘De rekening voor vervuild water hoort niet bij huishoudens, drinkwaterbedrijven en de natuur terecht te komen. Wie vervuilt, moet betalen. Alleen dan zorgen we voor een eerlijk systeem waarin de kosten én dus de prikkels om het probleem aan te pakken terechtkomen waar ze horen’, aldus Backers.

 

 

 

Bron: Natuur & Milieu