Hoe kunnen we reststromen beter benutten om vlees, eieren en zuivel duurzamer te produceren? Tijdens de internationale conferentie From Food Waste to Circular & Sustainable Animal Food Products kwamen 145 koplopers uit de voedsel- en voerketen bijeen om oplossingen te verkennen én stappen richting opschaling te zetten. Met praktijkvoorbeelden uit Nederland, Europa, de Verenigde Staten en Japan werd duidelijk: er zijn al veel mogelijkheden om voedselverliezen te beperken, grondstoffen beter te benutten en de CO₂-uitstoot te verlagen. Nu is het zaak om die mogelijkheden met elkaar te verbinden en verder te brengen.

Twee dagen lang stonden praktijkervaringen, succesvolle samenwerkingen en beleidsontwikkelingen centraal. Niet alleen werden oplossingen uitgewisseld, ook ontstonden nieuwe verbindingen tussen partijen die dezelfde ambitie hebben: circulaire oplossingen op grotere schaal toepassen.

Het verhaal samen vertellen

Toine Timmermans trapte af met een oproep om verder te kijken dan het bord: “We moeten het verhaal achter het menu vertellen, niet alleen wat er op tafel ligt. Dat betekent laten zien hoe een efficiënt en veerkrachtig voedselsysteem eruitziet en welke rol dieren daarin spelen.”

In de plenaire sessie werd duidelijk dat dat verhaal goed gekozen moet worden. Kipster zag in de VS dat klimaatneutrale eieren bij consumenten weinig losmaakten, terwijl dierenwelzijn juist wel aanslaat. Ze benadrukte dat een circulair concept alleen slaagt als partners het samen vertellen en de retail daarin het voortouw neemt. Oranjehoen maakte het concreet: “Kipfilet groeit niet, kippen wel.” Kies dus voor het hele dier en houd de keten kort. Vermaat riep op om gezamenlijke ambitie af te dwingen. “Vraag erom in je aanbesteding, als cateringklant en als gast.”

Samenwerken in de keten

In het panel over het verlagen van de CO₂-voetafdruk spraken retailers, vleesverwerkers en veevoerbedrijven over hun unieke samenwerking. Circulair voer is nu duurder, dus er moet een sluitend businessmodel komen waarin de keten voordelen en kosten deelt. Maar een minimale investering kan al tot flinke daling in CO2 leiden. De zuivel laat zien dat duurzame stappen lonen. Nu is de vraag welke sectoren volgen.

De casus van Lidl Nederland en FeedValid liet zien dat het mogelijk is. Zij onderzochten of gemengde stromen uit de winkels veilig als diervoer kunnen dienen. De conclusie is dat dit kan, mits er vanaf het begin goed wordt gesorteerd. De volgende stap is het daadwerkelijk voeren aan varkens en landelijk opschalen. Tesco en RenEco deelden daarover hun ervaringen uit het Verenigd Koninkrijk.

In de beleidsdialoog bleek dat al veel reststromen naar diervoer gaan, maar dat er ruimte is voor meer. Het ministerie van LVVN ziet dieren daarom als onderdeel van het voedselsysteem. Noorwegen vulde aan dat de keten vooral beter gebruik kan maken van de bestaande (beleids)mogelijkheden. Beide landen zagen mogelijkheden om samen te werken aan Europese regelgeving, met name TSE regulatie.

Break-out sessies

  • Japan liet zien dat reststromen uit professionele keukens op grote schaal veilig tot gecertificeerd voer worden verwerkt. In Nederland is de uitdaging dat er veel locaties zijn met kleine volumes.
  • In het door de WUR ontwikkelde beleidsspel kropen deelnemers in de huid van beleidsmaker, producent of retailer en ervoeren welke afwegingen bij reststromen spelen, met veiligheid als eerste regel.
  • Het Marktprogramma Verduurzaming Dierlijke Producten organiseerde een ketendialoog over voer, voederconversie en footprintberekeningen. Boerderijen verschillen, dus er zijn veel knoppen om aan te draaien. Meer data en gelijke methoden maken sturing mogelijk.

Op bezoek in de praktijk

Op dag twee bezochten 60 deelnemers drie koplopers. Bij Duynie zagen ze op de varkenshouderij van familie Smeenk hoe natte bijproducten uit de voedingsindustrie tot 45 procent van het droge voer vervangen met behulp van een Multifeed installatie. Bij Darling Ingredients werd duidelijk hoe dierlijke bijproducten weer waardevolle grondstoffen worden. Grassa liet zien hoe gras wordt verwerkt tot eiwitrijk sap en vezels wat een mooie vervanging zou kunnen zijn voor soja.

Van ambitie naar actie

In zijn terugblik benadrukte Toine Timmermans dat er al veel oplossingen beschikbaar zijn. De conferentie bracht partijen bij elkaar die bereid zijn om daarmee verder te gaan. Niet door allemaal afzonderlijk het wiel uit te vinden, maar door bestaande initiatieven te verbinden, van elkaar te leren en samen de volgende stappen te zetten.

Samen Tegen Voedselverspilling gaat die beweging het komende jaar verder aanjagen. Door de verbindingen die tijdens de conferentie zijn gelegd vast te houden en partijen bij elkaar te brengen, werken we aan een sterkere samenwerking tussen de voedsel- en voerketen. Want de oplossingen zijn er al. De volgende stap is zorgen dat ze op grotere schaal worden toegepast.

Foto door Elke Teurlinckx.

Bron: Stichting Samen Tegen Voedselverspilling