De verduurzaming van de Centrale Sterilisatie Afdeling (CSA) biedt volop kansen, maar vraagt ook om zorgvuldig afgewogen keuzes. Om ziekenhuizen daarbij te ondersteunen, heeft de NVZ de Steriwijzer ontwikkeld. Dit is een praktisch hulpmiddel waarmee zorgorganisaties kunnen verkennen welke verduurzamingsmaatregelen passen bij hun situatie. De tool ondersteunt gebruikers bij het voeren van het gesprek, het bepalen van prioriteiten en het zetten van eerste of volgende stappen richting een toekomstbestendige CSA. 

Met de Steriwijzer vertaalt de NVZ de kennis uit onderzoek en praktijk naar een bruikbaar instrument dat ziekenhuizen ondersteunt bij het maken van duurzame keuzes in de CSA. De ontwikkeling is mogelijk door subsidie vanuit de Green Deal Duurzame Zorg 3.0. 

Complexe trajecten

Dat verduurzaming van een CSA verder gaat dan het invoeren van losse maatregelen, blijkt ook uit projecten die momenteel in ziekenhuizen worden uitgevoerd. Zo laat de renovatie van de CSA van het Diakonessenhuis Utrecht zien hoe complex dergelijke trajecten zijn. Daarbij komen logistiek, patiëntveiligheid, technologie, bedrijfscontinuïteit, werkprocessen en duurzaamheid samen. 

Gezamenlijk beeld

Wat bijdraagt aan een succesvol traject, is het bepalen van een gezamenlijk beeld van waar de grootste kansen liggen en welke keuzes het meeste effect hebben. In deze afweging kan de Steriwijzer helpen. De tool maakt inzichtelijk welke verduurzamingsmogelijkheden er zijn en helpt om daarover met verschillende betrokkenen het gesprek te voeren. Van CSA-medewerkers en facilitair managers tot duurzaamheidsadviseurs en bestuurders.

Onderzoek naar verpakking

De Steriwijzer is ontwikkeld na onderzoek dat de NVZ samen met CE Delft en KplusV uitvoerde naar duurzame sterilisatieverpakkingen en de verduurzaming van de CSA. In het onderzoek is gekeken naar de milieu-impact van verschillende sterilisatieverpakkingen en naar de factoren die een rol spelen bij duurzame keuzes in de praktijk. Daarbij werd duidelijk dat voor verduurzaming van de CSA een integrale afweging nodig is van onder andere duurzaamheid, patiëntveiligheid, kwaliteit, logistiek, kosten en bedrijfscontinuïteit. 

Bredere setting

De tool helpt ziekenhuizen niet alleen om afzonderlijke maatregelen te beoordelen, maar vooral om vanuit een gezamenlijk en goed onderbouwd vertrekpunt het gesprek over verduurzaming te voeren. Dit is ook in andere settings dan de CSA mogelijk. 

Meer weten?

De Steriwijzer is te vinden op de projectpagina: Steriwijzer | NVZ. Daar staat ook de onderbouwing van de tool. Hij is gepresenteerd tijdens een webinar op 27 oktober 2026 aan professionals uit de CSA, duurzaamheid en bedrijfsvoering. Het webinar kun je in deze video terugzien:

Foto: Impressie van de nieuwe CSA/CSD. Foto: Jarno Verhoef/Catharina Ziekenhuis

Bron: NVZ