Bedrijfsafval vormt ongeveer 85% van het in Nederland geproduceerde afval. Eenmalige verpakkingen hebben daar een flink aandeel in en vergroten de CO2-uitstoot en plastics in het milieu. Internationale wetgeving zoals de PPWR dwingt steeds meer tot weglaten of hergebruiken van verpakkingen. Genoeg reden voor actie. Stimular begeleidt de koplopergroep ‘afval en circulair’ met horecagroothandels, een initiatief van het programma VANG Buitenshuis van Rijkswaterstaat. Vanuit die rol schreven we een kennisartikel over de overstap naar circulaire verpakkingen. Er zijn al concrete stappen te zetten. Ook voor horecagroothandels.
Van wegwerp- naar circulaire verpakkingen
Tegenwoordig gebruiken (leveranciers van) horecagroothandels nog veel single-use verpakkingen. Deze lineaire manier van grondstoffen gebruiken en weggooien is op den duur niet vol te houden. Daarom is het belangrijk om grondstofkringen zoveel mogelijk te sluiten en daarmee het afval tot een minimum te beperken en meer te focussen op het behouden van grondstoffen. Oftewel, een circulaire manier van werken. Voor verpakkingen betekent dit dat de focus komt te liggen op het voorkomen, anders ontwerpen, verminderen, en hergebruiken van verpakkingen. Daarna komt pas hoogwaardig recyclen.
HerPakt: partijen samenbrengen voor herbruikbare verpakkingen
Vernieuwersnetwerk HerPakt brengt partijen uit de hele keten samen om de implementatie en opschaling van herbruikbare verpakkingen voor de zakelijke en consumentenmarkt te versnellen. Ze doen dit onder andere door pilots en projecten met aanbieders en afnemers van verpakkingen op te zetten en op te schalen. Zo bestaan er al verschillende initiatieven waarbij herbruikbare verpakkingen de plaats hebben ingenomen van eenmalige verpakkingen. Uit de pilots die HerPakt opzet komen vier succesfactoren naar voren: slim ingericht retourlogistiek, een sterke businesscase, gedragsverandering bij gebruikers en samenwerking met ketenpartners.
Bron: Ellen MacArthur Foundation
Deze succesfactoren komen terug in de volgende projecten/producten: elk gericht op herbruikbare oplossingen voor horecagroothandels.
Herbruikbare sap- en wijnfles
Enviu, een Rotterdamse studio die innovatieve bedrijven opbouwt voor een circulaire economie, ontwikkelde samen met PAKT Packaging en Walraven Sax en met ondersteuning van provincie Zuid-Holland een systeem voor herbruikbare wijnflessen. Kern daarvan is een universeel krat, opschaalbaar naar andere productcategorieën en flessen, zolang de labels afwasbaar zijn en de flessen in het krat passen. Lege flessen gaan ongesorteerd in het krat en, via een distributiecentrum, terug naar een centrale wasfaciliteit, waar ze gesorteerd en gereinigd worden. Hergebruik kan zorgen voor een CO2-reductie tot 85%.
Ook horecagroothandels kunnen instappen door merken die al afvullen in de herbruikbare fles op te nemen in hun assortiment (zoals het Spaanse wijnhuis Torres of waterleverancier SeaWater). Het systeem sluit aan op bestaande logistiek, waardoor het makkelijk te integreren is en weinig extra handelingen vraagt. Voor de klanten van de groothandel levert dit direct voordeel op: minder glasafval en dus lagere afvalkosten.
Het project is volop in de groeifase en staat open voor meer horecagroothandels die het op willen nemen. Zo is opschaling mogelijk en wordt de maximale milieuwinst gehaald.
Interpool: grens overstijgend herbruikbaar glas
Interpool richt zich op het transnationaal hergebruiken van glazen verpakkingen in Nederland, België, Frankrijk en Duitsland. Het project wordt breed gedragen door veertien partijen waaronder NGO’s, UPV-organisaties, kennisinstituten en lokale overheden uit deze vier landen. Het idee erachter is dat er geen hele nieuwe systemen worden opgezet, maar dat er wordt aangesloten op bestaande herbruikbare initiatieven en er onderzocht wordt hoe deze in elkaar passen en op elkaar kunnen aansluiten zodat de grondstoffencirkel rond kan worden gemaakt. Het doel is om hiermee complexiteit te verminderen, afvalkosten te verlagen en schaalvoordelen te vergroten. Het project is gefinancierd door Interreg Noordwest Europa.
Poolsystemen voor herbruikbare transportverpakkingen
Ook voor het poolen van herbruikbare transportverpakkingen, zoals kratten en pallets, bestaan verschillende opties. Aanbieders als HB RTS, 2Return en Euro Pool System nemen het beheer van de logistieke stromen over. Ze bieden daarbij keuze uit verschillende opties: een extern of intern servicecentrum, het herstellen van verpakkingen in plaats van meteen nieuwe te kopen en zelf gekozen transportmiddelen. Ze houden precies bij welke en hoeveel herbruikbare transportmiddelen in gebruik zijn, halen deze tijdig op, wassen ze en bieden een klantportaal aan waarin dit allemaal bij te houden is.
Het uitbesteden van de pooling levert verschillende voordelen op: meer centrale afvoer en regie, minder bewegingen, minder opslag en minder saldo afstemming en betere controle op de emballage. Daarnaast letten de aanbieders van poolsystemen voor herbruikbare transportverpakkingen op het minimaliseren van lege kilometers en houden ze de transportkosten zo laag mogelijk. Zo wordt het minimaliseren van de kosten én milieu-impact altijd hoog in vaandel gehouden.
Elise Draijer, Stichting Stimular
