Duurzaamheid is voor Nederlandse bedrijven met 50 tot 1.000 medewerkers een topprioriteit, maar de uitvoering van plannen staat onder druk door hoge energieprijzen en geopolitieke onzekerheid. Ook de snelle afbouw van overheidssubsidies en de beperkte netcapaciteit helpen niet. Ondanks deze uitdagingen blijft de bereidheid om te investeren in verduurzaming groot. Twee derde ziet duurzame investeringen inmiddels als motor achter innovatie en concurrentiekracht, terwijl meer dan de helft verduurzaming belangrijk tot zelfs essentieel vindt om personeel aan te trekken. Dit blijkt uit het jaarlijkse onderzoek van ING onder het management van Nederlandse bedrijven.

Strategisch voor concurrentiepositie

Inmiddels heeft 66% van de bedrijven duurzaamheid structureel verankerd in de strategie, het hoogste niveau sinds het eerste onderzoek zeven jaar geleden. Bijna driekwart verwacht de verduurzamings-inspanningen in 2026 verder op te voeren. Ook zijn de voorgenomen investeringen vaak vergroot vergeleken met vorig jaar. Die investeringen worden vooral gedreven door de eigen duurzame strategie, het terugdringen van energiekosten en het voldoen aan nationale en Europese wetgeving. Verduurzaming wordt daarbij steeds meer als strategisch instrument gezien om de concurrentiepositie te versterken.

Laurens de Vos, directeur Business Banking ING Nederland: “We zien dat investeringen in verduurzaming versnellen, omdat bedrijven de afhankelijkheid en hoge kosten van energie willen verminderen. Daarnaast merken de ondernemers dat duurzaamheid essentieel is geworden om te innoveren, groei te realiseren en medewerkers aan zich te binden. We doen dit onderzoek inmiddels 7 jaar en signaleren dat verduurzaming in wisselende snelheden gaat. Het ziet er naar uit dat bedrijven nu doorpakken en ik verwacht dat dit op een blijvend hoger niveau doorgaat. Waarbij het ook steeds meer om de kern van de bedrijfsactiviteiten gaat. Juist in deze onzekere tijden kiezen ondernemingen ervoor om te investeren in een duurzame, toekomstbestendige bedrijfsvoering.”

Druk op de uitvoering neemt toe

De zorgen over de haalbaarheid van de duurzaamheidsplannen nemen wel toe. De oorlog in het Midden-Oosten en het presidentschap van Donald Trump, stijgende energieprijzen en de verwachte inflatie, zetten de plannen en ook de algemene bedrijfsvoering onder druk, zo stelt 41% van de bedrijven. Het presidentschap van Trump zal volgens 27% de eigen bedrijfsactiviteiten beïnvloeden en deze groep verwacht daardoor minder te gaan exporteren naar de VS en meer te importeren uit Europa. Door de internationale spanningen zullen de inflatie en de rente stijgen, zegt circa 70%, wat invloed heeft op de financiering van duurzaamheid. Verder speelt de beperkte beschikbaarheid van capaciteit op het stroomnetwerk een steeds crucialere rol bij het actief realiseren van duurzame bedrijfsvoering.

Verduurzaming belangrijk voor autonomie en aantrekken talent

Toch blijft het draagvlak groot: bijna acht op de tien bedrijven beschouwt verduurzaming als noodzakelijk. Daarnaast ziet 91 procent verduurzaming als belangrijke bijdrage aan de strategische autonomie van Nederland en Europa. Nederland en Europa blijven een leidende rol houden op het gebied van duurzame innovaties, zo verwachten de ondernemers. Nederland kan vooral op het gebied van duurzame energieopwekking meer competitief voordeel behalen: volgens bijna de helft in wind- en zonne-energie en 39% ziet voordelen in kernenergie.

Ook wordt duurzaamheid crucialer in de krappe arbeidsmarkt voor bedrijven: meer dan de helft noemt het zeer belangrijk of zelfs essentieel voor het aantrekken van personeel.

De Vos: “Groei van duurzame productinnovatie is momenteel tastbaarder dan het implementeren van AI in de bedrijfsvoering van deze Nederlandse mkb- en middelgrote bedrijven en het heeft dan ook een nog hogere prioriteit. Vrijwel alle ondernemers zien verduurzaming als een bijdrage aan de strategische autonomie van Nederland en Europa in de wereld.”

Plannen regering Jetten

Het Kabinet Jetten zal volgens de helft van de ondernemers een positieve impact hebben op de verduurzaming in Nederland. En terwijl duurzaamheidplannen van de huidige regering vrijwel unaniem als goed worden bestempeld, stelt een ruime meerderheid dat deze niet haalbaar of zelfs onrealistisch zijn. Knelpunten zijn de inconsistentie van het beleid en het te snel afbouwen van subsidies waarvan er al te weinig zijn. Het plannen en opschalen van langetermijninvesteringen is daardoor lastig.

“Zo kunnen ondernemers met een circulair bedrijfsmodel dit jaar op een stuk minder subsidies rekenen en ook zijn stimulansen voor elektrisch rijden voor bedrijven fors afgebouwd. Bied als overheid aan bedrijven een duidelijk en consistenter beleid over de jaren, waarbij de investeringen terugverdiend kunnen worden”, aldus De Vos.

Financiering

De verduurzamingsinvesteringen worden door de bedrijven vooral uit eigen middelen gefinancierd (45%), vervolgens via bankfinanciering en lease (25%), investeerders (17%) en slechts 14% via subsidies (vorig jaar 26%). Meer bedrijven zijn met hun bank actief bezig met een verduurzamingsplan (82%). De meerderheid staat positief tegenover het stellen van ESG‑criteria door banken.

Over het onderzoek

ING heeft dit onderzoek laten uitvoeren door onafhankelijk onderzoeksbureau DVJ Insights onder een representatieve steekproef van 256 Nederlandse bedrijven met 50 tot 1.000 medewerkers, verspreid over alle sectoren. Het onderzoek vond plaats van 27 maart tot en met 27 april 2026. De resultaten zijn gewogen naar bedrijfsomvang.

 

Bron: ING