Milieudefensie start vandaag de tweede Klimaatzaak tegen Shell met het indienen van de dagvaarding. De klimaatorganisatie eist dat het bedrijf stopt met het aanboren van nieuwe olie- en gasvelden.
“Hiermee houdt Shell ons afhankelijk van vervuilende fossiele brandstoffen en verergert het de klimaatcrisis. De hoge prijzen aan de pomp maken wederom duidelijk hoe kwetsbaar en onhoudbaar het fossiele energiesysteem is. Gewone mensen betalen de prijs, terwijl grote vervuilers zichzelf verrijken”, zegt Donald Pols, directeur van Milieudefensie.
Om haar eisen kracht bij te zetten presenteert Milieudefensie vandaag op een enorme wereldkaart de 700 nog niet ontwikkelde olie- en gasvelden waarin Shell een aandeel heeft. Eén van deze gasvelden bevindt zich onder Egmond-Binnen. Pols: “De wetenschap is al jaren glashelder: als we gevaarlijke klimaatverandering willen voorkomen, is elk nieuw olie- of gasveld er één te veel.” Onderzoeken, van onder ander het VN klimaatpanel IPCC, wijzen uit dat als alleen de olie en gas uit bestaande velden gebruikt wordt, de aarde al ver voorbij de 1,5 graad opwarmt.
Bovendien zit er volgens het Internationaal Energie Agentschap genoeg olie en gas in bestaande velden om de komende jaren aan de vraag te voldoen. Hierbij wordt uitgegaan van een dalende vraag naar olie en gas als gevolg van de huidige energietransitie die versneld moet worden. Pols: “De roep vanuit Shell om meer olie en gas toont aan hoe wanhopig grote vervuilers op zoek zijn naar nieuwe olie- en gasvelden om de maatschappij in de wurggreep van hun fossiele verslaving te houden.”
Milieudefensie benadrukt dat het voor Europa cruciaal is om nu te investeren in schone en betaalbare zon- en windenergie, omdat het ons onafhankelijk maakt, veilig houdt en van energie blijft voorzien. Pols: “De zon wordt niet geblokkeerd door een oorlog en de wind blijft waaien, ongeacht wie er aan de macht is op het politieke front.” Deze fossiele crisis laat volgens Milieudefensie wederom zien dat we al tientallen jaren eerder hadden moeten investeren in duurzame energie. Dan was er geen sprake geweest van deze schrijnende klimaat- en oliecrisis.
Verplichting en verantwoordelijkheid
Aanleiding voor de tweede klimaatzaak van Milieudefensie tegen Shell was de verklaring van Shell aan zijn beleggers in maart 2025. De oliegigant zei door te gaan op de oude weg van fossiele energie en de productie van vloeibaar aardgas (LNG) zelfs op te gaan voeren tot na 2030. De tweede aanleiding was de uitspraak in het hoger beroep van de eerste Klimaatzaak. Daarin oordeelde de rechter dat Shell een verplichting heeft om zijn uitstoot te verminderen en dat nieuwe olie- en gasprojecten op gespannen voet kunnen staan met internationale klimaatafspraken. Verder sprak de rechter uit dat vervuilende bedrijven een eigen verantwoordelijkheid hebben in het tegengaan van gevaarlijke klimaatverandering.
“De rechter onderstreepte in de uitspraak in hoger beroep dat Shell een verplichting heeft om mensenrechten te beschermen én een passende bijdrage te leveren aan het halen van de doelen van het klimaatakkoord van Parijs”, vertelt Roger Cox van Paulussen Advocaten, dat Milieudefensie bijstaat. Pols: “Shell heeft een grote verantwoordelijkheid als één van de grootste vervuilers ter wereld en draagt met zijn gigantische uitstoot enorm bij aan het veroorzaken van gevaarlijke klimaatverandering. Als Shell een land zou zijn, dan zijn er maar vier landen die meer uitstoten.”
Tussendoelen
Met de tweede Klimaatzaak tegen Shell bouwt Milieudefensie voort op de eerste Klimaatzaak tegen Shell, waarvan op 22 mei de cassatiezitting plaatsvindt. Milieudefensie eist in de tweede Klimaatzaak verder dat Shell concrete tussendoelen stelt om zijn uitstoot stap voor stap te verminderen tussen 2030 en 2050. Pols: “Op dit moment heeft Shell die tussendoelen niet. Het bedrijf heeft niet eens een concreet plan opgesteld om te komen tot een netto-nul uitstoot in 2050. Shells zogenaamde ’target’ voor 2050 is meer een marketingslogan. Dat wordt bevestigd door het feit dat Shell juist meer gaat investeren in vervuilend gas en minder in schone zon- en windenergie.”
Het kan wel
Winnie Oussoren, voorzitter van Milieudefensie Jong: “De wereldwijde impact van de olie- en gascrisis laat zien dat het gevaarlijk is om door te gaan op dezelfde fossiele voet en de wereld afhankelijk te houden van dit gebroken systeem waarin we letterlijk investeringen verbranden. Elke euro in fossiele energie maakt ons onveiliger, ongezonder en afhankelijker. Elke euro in zon- en windenergie maakt ons sterker, veiliger en gezonder. Daarom is deze tweede Klimaatzaak tegen Shell urgenter dan ooit.” De Britse inlichtingendiensten waarschuwden dat klimaatverandering de nationale veiligheid raakt.
Dat een omslag heel goed mogelijk is laten niet alleen de vele onderzoeken hierover zien, maar bijvoorbeeld ook een land als Spanje. Zij zijn eerder begonnen met het versneld investeren in hernieuwbare energie. Daardoor is de invloed van dure fossiele brandstoffen op de elektriciteitsprijs met 75 procent verminderd.
Oussoren: “Energiebesparing, korting op het OV en een nationaal isolatieprogramma voor huizen, help mensen daarmee want dat zet meer zoden aan de dijk dan de aangekondigde maatregelen. We moeten af van onze afhankelijkheid van olie en gas en daar doet dit pakket nauwelijks iets aan. Nu blijft het kabinet water naar de zee dragen.”
Foto: Frank van Beek
