Stichting Het Groene Brein nam gisteren, donderdag 19 maart, Hare Majesteit Koningin Máxima en minister Stientje van Veldhoven mee in een unieke treinreis van Haarlem naar Utrecht. In verschillende coupés spraken zij met wetenschappers en vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven, de overheid en burgerinitiatieven over het versnellen van de circulaire economie. Het bezoek vormde de aftrap van de elfde Week van de Circulaire Economie.
Tijdens deze bijzondere treinreis stonden economische weerbaarheid, rechtvaardigheid en een toekomstbestendige arbeidsmarkt centraal. Deelnemers lieten zien hoe zij deze nieuwe economie vormgeven en waar kansen liggen. Daarmee stond stichting Het Groene Brein in haar kracht: het verbinden van wetenschap, beleid en praktijk om tot gedeelde inzichten en handelingsperspectieven te komen.
Economische weerbaarheid
Hoe kan de circulaire economie bijdragen aan de economische weerbaarheid van Nederland en Europa? In de eerste coupé bespraken deelnemers met het gezelschap het belang van gerichte keuzes over welke delen van de keten – zoals productie, refurbishment en recycling – Nederland wil uitbouwen tot sterke industrieën. Ook werd benadrukt dat opschaling vraagt om actief industriebeleid, met aandacht voor investeringszekerheid, productiviteit en marktontwikkeling.
Rechtvaardigheid en inclusie
Hoe zorgen we dat iedereen mee kan in de circulaire transitie? De circulaire economie is essentieel voor een duurzame samenleving en helpt Europa minder afhankelijk te worden van import uit instabiele regio’s. Tegelijkertijd kunnen stijgende grondstofprijzen en schaarste kwetsbare huishoudens hard raken. Koningin Máxima, minister Van Veldhoven en deelnemers bespraken dat het van groot belang is om materiaalarmoede te voorkomen en in beleid expliciet rekening te houden met sociale effecten van de circulaire transitie.
Arbeidsmarkt en onderwijs
Wat hebben werkgevers en werknemers nodig om de banen van de toekomst vorm te geven? De groei van de circulaire economie vraagt om nieuwe banen en vaardigheden, bijvoorbeeld in reparatie, hergebruik en circulaire productie. Toch zijn deze toekomstbanen nog onvoldoende zichtbaar in beleid en onderwijs, waardoor werkgevers en werknemers moeite ervaren om mee te bewegen met de transitie. In de derde coupé bespraken deelnemers met Koningin Máxima en de minister het belang van het zichtbaar maken van circulaire banen, het beter organiseren van samenwerking en het investeren in vaardigheden en vakmanschap.
Rollend college over circulaire economie
Daarnaast bood een vierde coupé ruimte voor een zogenoemd ‘rollend college’, waarin studenten, onderzoekers en praktijkpartners met elkaar in gesprek gingen over circulaire businessmodellen en ketensamenwerking. Ook werd in deze coupé de film De reis van de circulaire trein gelanceerd, die laat zien hoe NS werkt aan het verlengen van de levensduur van treinen en het sluiten van grondstofketens.
Volgende halte
Met de aankomst in Utrecht kwam de treinreis ten einde, maar de gesprekken en inzichten vormen het vertrekpunt voor verdere samenwerking. De circulaire economie is geen eindbestemming, maar een gezamenlijke reis die voortdurende actie vraagt.
Bezoek aan circulaire initiatieven in Haarlem en Utrecht
Naast de treinreis bestond de middag uit een bezoek aan een NS-refurbishmentcentrum in Haarlem, waar oude treinstellen worden ontmanteld, gemoderniseerd en opnieuw ingericht met circa 86% hergebruikte materialen. Ook bezocht het gezelschap het Hof van Cartesius in Utrecht, waar partners Buurman en UP lieten zien hoe circulair ondernemen in de praktijk werkt. Tot slot namen Hare Majesteit en de minister deel aan het Congres Circulair Ondernemen in de Werkspoorkathedraal.
Over de Week van de Circulaire Economie
De Week van de Circulaire Economie is dé landelijke campagneweek voor de circulaire economie. Al elf jaar lang vinden tijdens deze week door het hele land honderden activiteiten plaats waarin ondernemers, overheden, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties laten zien hoe zij samenwerken aan een toekomstbestendige economie. ‘De Week’ wordt georganiseerd door stichting Het Groene Brein in samenwerking met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.
