In een tijd van protectionisme, fragmentatie en andere geopolitieke ontwikkelingen leeft het thema van strategische afhankelijkheden bij veel bedrijven. RaboResearch onderzocht hoe de mate waarin bedrijven bezig zijn met het verminderen van hun strategische afhankelijkheid samenhangt met ketentransparantie en circulariteit. Ook wordt het streven naar strategische autonomie in het bredere kader geplaatst van de transitie naar een toekomstbestendige economie.
In een eerdere studie is te zien dat veel bedrijven werken aan het afdekken van risico’s en het vergroten van hun weerbaarheid. Dit om de continuïteit van hun bedrijfsprocessen te waarborgen. In deze context vormen geopolitieke ontwikkelingen en strategische afhankelijkheden een toenemend risico. Zo dwong de situatie rond chipbedrijf Nexperia verschillende Europese autobouwers er bijvoorbeeld toe om hun productie tijdelijk terug te schroeven, toen de aanvoer van Chinese chips werd geblokkeerd.
In dit onderzoek werd het beperken van strategische afhankelijkheden onderzocht in de context van ketentransparantie en circulariteit, twee dimensies van de bredere ontwikkeling naar toekomstbestendig en maatschappelijk ondernemen. Hiervoor is gebruik gemaakt van data uit een representatieve enquête onder ongeveer duizend bedrijven.
Strategische afhankelijkheden afbouwen kan niet zonder inzicht te hebben in de toeleveringsketens. Zonder dit inzicht is het voor bedrijven lastig bepalen waar zich überhaupt afhankelijkheden en daarbij horende kwetsbaarheden bevinden. Eenzelfde verband lijkt aannemelijk voor circulariteit. Circulaire bedrijven hebben per definitie een verminderde afhankelijkheid van grondstoffen en materialen uit het buitenland.
Strategische afhankelijkheden afbouwen is een belangrijk doel van veel Nederlandse ondernemingen. In het onderzoek ziet RaboResearch dat dit afbouwen gepaard gaat met een grotere inzet op ketentransparantie en circulariteit. Daaruit volgt dat het streven naar weerbaarheid enerzijds en toekomstbestendig ondernemen anderzijds lijken samen te vallen.
De stagnatie van de bredere transitie naar dat toekomstbestendig ondernemen is daarmee opvallend. Kleinere bedrijven doen het zelfs iets slechter op het gebied van circulariteit dan vorig jaar.
Voor bedrijven die deze aspecten van de transitie willen aanpakken, loont het wellicht om te leren van de industrie. Deze sector scoort het beste op ketentransparantie en circulariteit.
Bron: Rabobank