Van 9 tot 22 maart werkt Lush samen met de zoek- en reddingsorganisatie Sea-Watch voor een bewustwordings- en fondsenwervingscampagne die aandacht vraagt voor de dodelijke gevaren waarmee mensen die naar de Europese Unie vluchten worden geconfronteerd. De campagne, die plaatsvindt in 157 winkels in 15 Europese landen, draagt een duidelijke boodschap uit: iedereen heeft het recht zich vrij te bewegen en asiel aan te vragen. Bescherm mensen, geen grenzen. Met een opvallende etalage en een fondsenwervend product in de vorm van een reddingsvest zamelt de campagne geld in voor Sea-Watch, ter ondersteuning van mensen die veiligheid zoeken in Europa.
Al meer dan tien jaar leiden Europese migratie- en grensmaatregelen ertoe dat mensen verdrinken in de Middellandse Zee. Sinds 2014 zijn meer dan 33.000 mensen¹ om het leven gekomen tijdens hun poging om veiligheid te bereiken. Mensen met hoop, dromen, een toekomst, families en dierbaren. Mensen die vluchten voor oorlog, geweld en uitbuiting worden doelbewust tegengehouden op hun weg naar veiligheid, waarbij grenzen worden bewaakt met weerstand en repressie in plaats van bescherming. In 2015 namen civiele zoek- en reddingsorganisaties zoals Sea-Watch het initiatief en boden levensreddende hulp binnen een dodelijk systeem. Wanneer staten hun verantwoordelijkheid om mensenlevens te beschermen niet nakomen, is het aan de samenleving om in actie te komen.
Zelfs wanneer mensen de gevaarlijke overtocht overleven, worden velen ten onrechte gecriminaliseerd. Duizenden mensen in de EU worden gevangen gezet omdat ze tijdens de reis hulp boden, bijvoorbeeld door water uit te delen aan lotgenoten op een boot in nood. Mensen die zelf op de vlucht zijn, worden soms gedwongen een boot te besturen en kunnen bij aankomst zware straffen krijgen, vaak zonder adequate juridische ondersteuning of vertaling.
Ook in Nederland is migratie een actueel onderwerp. Het kabinet heeft aangekondigd om de eerder door voormalig minister Faber ingediende wetsvoorstellen rond asiel, waaronder de Asielnoodmaatregelenwet en de Wet invoering tweestatusstelsel, door de Eerste Kamer te laten behandelen en in te voeren. De voorstellen raken onder meer aan de duur van verblijfsvergunningen, de mogelijkheden voor gezinshereniging en de manier waarop verschillende groepen asielzoekers worden behandeld.
Sea-Watch werkt samen met de:criminalize, een organisatie die mensen in contact brengt met advocaten, rechtszaken documenteert en steun biedt aan gezinnen en vluchtelingen die onterecht worden vervolgd. Zo wordt niet alleen hulp geboden op zee, maar ook op het land, aan mensen die asiel aanvragen en te maken krijgen met criminalisering. In de winkels kunnen klanten bovendien een gratis poster meenemen met het kunstwerk van Nayia Balatsou. Uitgevouwen biedt deze achtergrondinformatie over de criminalisering van mensen op de vlucht en het belangrijke werk van partnerorganisaties zoals de:criminalize.
Terwijl haat tegen migranten wereldwijd toeneemt en steeds meer mensen gevangen worden gezet, richt deze campagne zich op zowel de gevaren die vluchtelingen treffen als hun moed en veerkracht. De campagnepartners zetten zich in voor een wereld waarin iedereen vrij is om te gaan en staan waar die wil. In verbondenheid en solidariteit blijken de hoop en dromen van mensen die aankomen in de Europese Unie en van mensen die er al wonen helemaal niet zo verschillend.
Gedurende de campagne is er een fondsenwervend product in de vorm van een reddingsvest te koop, zowel in Lush-winkels als online. De opbrengst gaat naar Sea-Watch, ter ondersteuning van hun levensreddende werk op zee én hun hulp aan mensen die na aankomst veiligheid zoeken op het land. Rescue is een zachtroze body wash die drijft en meerdere keren gebruikt kan worden in bad of onder de douche. De body wash heeft de geur van mandarijn, bergamot en citroen, en een vleugje aardbei. 75% van de verkoopprijs (exclusief belasting) wordt gedoneerd aan Sea-Watch en hun partners die mensen bij aankomst opvangen en ondersteunen. Het product is verkrijgbaar voor €7 per 48 gram.
Illustratie door Nayia Balatsou
De verbindende elementen in de illustratie hierboven – ontworpen door Nayia Balatsou – maken een belangrijk onderdeel uit van de etalage-installatie in de winkels. Deze laat een boot zien met mensen in nood, die onderweg samen vluchten en elkaar ondersteunen. Een roze reddingsvest drijft vooruit en symboliseert zowel verafgelegen redding als het onthouden van hulp, maar ook de levens die op zee verloren zijn gegaan. Op de romp van de boot staan woorden als ‘Familie’, ‘Gelijke Rechten’ en ‘Liefde’, die de behoeften en dromen van de mensen weerspiegelen. Tegelijkertijd vormen deze woorden een brug naar voorbijgangers, die misschien gewoon onderweg zijn om zeep voor hun kinderen te kopen.
Giulia Messmer, woordvoerder van Sea-Watch, zegt: “Het Europese beleid rondom grenzen kost dagelijks mensenlevens, maar grenzen zijn niet onaantastbaar. Doden op zee zijn het gevolg van politieke keuzes. Deze campagne laat zien dat zulke keuzes ter discussie kunnen worden gesteld. We verwelkomen Lush als partner in de strijd voor een wereld waarin redding gegarandeerd is en beweging vrij is. Vrijheid van beweging is geen utopie – het is een realistische politieke keuze. We staan samen, want solidariteit tussen mensen stopt niet bij kunstmatige grenzen.”
Andrew Butler, Campaigns Manager bij Lush, zegt: “Wij geloven dat iedereen het recht moet hebben zich vrij te bewegen, waar ook ter wereld. De steeds meer beperkende maatregelen van veel EU-landen maken de wereld minder gastvrij, minder inclusief en minder compassievol. We willen mensen aanmoedigen onze gedeelde menselijkheid te vieren, te zoeken naar verbinding in plaats van verschil, en een helpende hand te bieden in plaats van een gebalde vuist. We zijn trots op onze samenwerking met Sea-Watch, wiens levensreddende werk helaas nodig is wanneer sommige landen hun rug toekeren aan mensen die veiligheid zoeken en hen laten verdrinken. Wij staan aan de zijde van iedereen die in welk land dan ook een beter leven zoekt, om welke reden dan ook.”
¹ IOM Data Sheet https://missingmigrants.iom.