Het stroomnet in Nederland is vol, met name op piekmomenten tussen 16.00 en 21.00 uur. Het verschuiven van je stroomverbruik, juist op die drukke momenten, helpt om het net beter te benutten en overbelasting of stroomuitval te voorkomen. Consumenten zijn hierbij een belangrijk deel van de oplossing. Zodoende namen verschillende marktpartijen en netbeheerders het initiatief om aanstuurbare – slimme – apparaten van consumenten in te zetten. Het begon met het thuislaadpunt voor de elektrische auto en de thuisbatterij. Vanaf 15 januari wordt daar de hybride warmtepomp aan toegevoegd. Consumenten die meedoen, doen dit vrijwillig, verliezen niets aan comfort en het kost ze vrijwel geen inspanning.
Eind juni 2025 startten energieleveranciers Eneco, Essent, Frank Energie, Vattenfall en Zonneplan samen met netbeheerders Enexis, Liander en Stedin dit initiatief in verschillende buurten in Nederland. Hierbij wordt aan consumenten gevraagd om hun stroomverbruik te verschuiven naar rustiger momenten met behulp van een ‘slim’ apparaat. In eerste instantie werden thuislaadpunten en thuisbatterijen ingezet. Nu worden daar hybride warmtepompen aan toegevoegd. Het aantal betrokken aanbieders – energieleveranciers, laadpaal- en warmtepompproducenten – is sinds de start van het initiatief verder gegroeid. Inmiddels doen ook Easee, Greenchoice – in samenwerking met Intergas en Remeha – en Quatt mee. Andere aanbieders van slimme apparaten blijven uitgenodigd om ook deel te nemen.
Deelnemende consumenten ontvangen een financiële vergoeding als zij met hun thuislaadpunt, thuisbatterij of hybride warmtepomp bijdragen aan het verminderen van de stroompiek – als hun slimme apparaat minder snel oplaadt, juist stroom teruglevert aan het stroomnet of minder stroom verbruikt op drukke momenten. De hoogte van de vergoeding kan per aanbieder verschillen. Ook kan het per aanbieder verschillen hoe het stroomverbruik van het apparaat op piekmomenten wordt verminderd door slimme aansturing.
Consumenten belangrijk deel van de oplossing
Timo Idema, Chief Transition Officer bij netbeheerder Stedin vertelt over het belang: “Om het stroomnet betrouwbaar, toegankelijk en betaalbaar te houden, is het essentieel dat we het met z’n allen optimaal benutten. Dat kan onder meer door pieken in het stroomverbruik te verschuiven naar daluren. Dit vragen de netbeheerders al geruime tijd aan grootverbruik klanten, maar ook consumenten kunnen hier een belangrijke bijdrage aan leveren. Hoe meer deelnemers, hoe meer ruimte het oplevert. Bovendien wordt dit zogenoemde flexibele – verschuifbare – elektriciteitsvermogen een belangrijk onderdeel van het nieuwe energiesysteem. Wij zijn daarom erg blij met dit soort initiatieven, daar hebben we er meer van nodig.”
Keuze blijft aan consument
Bij slim aansturen wordt een apparaat pas volop van stroom voorzien als er voldoende ruimte is op het stroomnet, in de daluren. Uitgangspunt is dat deelnemende consumenten er in principe niets van merken en niets inleveren op comfort. Het huis blijft op temperatuur en de elektrische auto is de volgende ochtend gewoon opgeladen. Deelname is vrijwillig, veilig en betrouwbaar; de keuze blijft aan de consument. Het slim aansturen van thuislaadpunten en thuisbatterijen is al langere tijd mogelijk. Het slim inzetten van warmtepompen wordt nog nauwelijks gedaan.
Zonneplan-deelnemer Frank Jansen uit Dordrecht hoefde niet lang na te denken toen hij werd benaderd om mee te doen. Door zijn werk in de bouw is hij zich al langer bewust van de problemen op het elektriciteitsnet. Bovendien rijdt hij elektrisch en heeft hij de nodige zonnepanelen op zijn dak. “Alles wat je niet hoeft af te nemen van je energiebedrijf is mooi meegenomen. Ik was me al langer aan het verdiepen in een thuisbatterij, maar die waren een paar jaar geleden gewoon nog te duur. Toen ik hoorde dat ik met korting een batterij kon aanschaffen, ben ik overstag gegaan.” In de praktijk merkt hij nauwelijks iets van de inzet van de batterij. “Je hebt er geen last van, hij doet gewoon z’n ding. Ik kijk dagelijks in de app om te zien wat er gebeurt. Dat vind ik interessant, maar belangrijker vind ik het idee dat ik straks mijn eigen zonnestroom kan opslaan en daarmee ’s avonds mijn auto kan opladen.”
Bron: Stedin