Medewerkers van Nederlandse bedrijven zeggen Zero Waste belangrijk te vinden, maar zien in de praktijk dat hun bedrijf vooral focust op afvalscheiding. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Multiscope in opdracht van PreZero, onder 1.049 werkende Nederlanders. De resultaten maken duidelijk dat 2026 een kantelpunt moet worden: het is noodzakelijk om verder te kijken dan afvalscheiding. Het is tijd dat bedrijven de volgende stappen zetten, zoals duurzaam inkopen en het actief inzetten op reparatie in plaats van vervanging. Ruim de helft van de ondervraagden is zich er niet van bewust dat dit kostenbesparingen voor hun bedrijf kan opleveren.
Zero Waste: een samenleving waarin we minder weggooien, meer hergebruiken en de grondstoffen van de aarde sparen. Met dit onderzoek legt PreZero de kloof bloot tussen intentie en uitvoering om zo de overgang naar een samenleving zonder afval te versnellen. Christian Kampmann, CEO van PreZero: “De ambities zijn er, maar de voortgang blijft achter. De resultaten van dit onderzoek zijn daarom voor ons een belangrijk aanknopingspunt om het gesprek over Zero Waste scherper aan te zetten.”
Betrokkenheid van medewerkers
Bijna driekwart (72%) van de ondervraagden is bekend met Zero Waste en vindt het belangrijk dat hun organisatie hiernaar streeft. Vooroplopen op het gebied van Zero Waste is duidelijk belangrijker voor grote bedrijven (51%) dan voor kleinere bedrijven tot 1.000 medewerkers (30%). Voor één op de vijf ondervraagden is het onduidelijk wie binnen de organisatie verantwoordelijk is voor circulaire bedrijfsvoering. Waar er wel eigenaarschap is, is dat vooral bij grote bedrijven en ligt dat met name bij het topmanagement (34%). Christian Kampmann: “We zien dat bedrijven waar medewerkers intrinsiek gemotiveerd zijn om circulair te werken, vaak sneller stappen zetten. Ons advies is daarom ook om medewerkers, zowel op managementniveau als op de werkvloer, te betrekken en hun kennisniveau over Zero Waste te vergroten.”
Vooral afvalscheiding
Als het gaat om Zero-Waste initiatieven binnen hun organisatie, geven de respondenten aan dat afval scheiden en inzameling van specifieke afvalstromen het vaakst voorkomt (68%). Op ruime afstand volgen het verminderen van verpakkingen of wegwerpmateriaal (38%) en hergebruik van materialen en producten (34%). Trainingen en workshops (8%) en deelname aan schoonmaak- of milieu-evenementen (10%) komen het minst voor. Ruim één op de vijf (22%) respondenten geeft aan dat er binnen zijn of haar organisatie geen Zero Waste-initiatieven zijn op het moment.
Kosten besparen
De meeste organisaties scheiden hun bedrijfsafval in twee tot vier stromen (57%), waarbij papier en karton en restafval het vaakst apart worden ingezameld. Ongeveer zes op de tien respondenten (63%) zijn er niet van op de hoogte dat bedrijven gratis plastic en drankenkartons kunnen laten inzamelen. Hetzelfde geldt voor verpakkingsglas. Maakt een bedrijf wel gebruik van die optie, dan vermindert direct de hoeveelheid restafval. Iets minder dan de helft van de respondenten (47%) is zich ervan bewust dat afvalscheiding ook financieel voordelig kan zijn voor organisaties. Christian Kampmann: “Investeren in Zero Waste, bijvoorbeeld door het scheiden van extra afvalstromen, is een strategische keuze, met dubbel rendement: het vermindert de hoeveelheid restafval én levert bedrijven een voordeel op vanwege de aanstaande verhoging van kosten op restafval door de CO2-heffing.”
Circulaire economie de oplossing
Bijna de helft van de respondenten (46%) ziet meer of beter afval scheiden als volgende stap op weg naar Zero Waste, terwijl maatregelen als medewerkers meer betrekken, duurzaam inkopen, hergebruik en duidelijke Zero Waste-doelstellingen minder vaak worden genoemd. PreZero heeft begrip voor de huidige economische onzekerheden waarin organisaties opereren, maar ziet in circulair werken juist een kosteneffectieve oplossing. Kampmann: “Voor veel bedrijven klinkt Zero Waste complex en ver weg. Wil je als bedrijf toekomstbestendig blijven én kosten besparen, dan moet je stappen zetten richting een circulaire economie. Ga verder dan afvalscheiden.” Circulair werken maakt Zero Waste concreet en haalbaar en vormt daarmee de sleutel tot het uiteindelijke doel: afval voorkomen, minder weggooien en meer hergebruiken.
