88% van de ziekenhuizen heeft een doel gesteld voor een meer plantaardige eiwitverhouding blijkt uit onderzoek van ProVeg Nederland voor het platform eiwitstand.nl. Eén op de vier ziekenhuizen rapporteert echter publiekelijk over de voortgang, waardoor het onduidelijk is of de sector op koers ligt om deze doelen te halen. 

Voor medewerkers en bezoekers is de sectorbrede ambitie om in 2030 uit te komen op een consumptie van 60% plantaardig en 40% dierlijk eiwit; voor patiënten geldt dit voor zover medisch verantwoord. Een zestal ziekenhuizen, waaronder het Amphia ziekenhuis en Isala, hebben de lat hoger gelegd en streven naar 80% plantaardig eiwit in 2030. Uit de inventarisatie blijkt dat 39% van de ziekenhuizen publiekelijk communiceert over concrete maatregelen voor de eiwittransitie. Dit percentage geeft inzicht in de mate waarin ziekenhuizen hun aanpak en maatregelen extern zichtbaar maken, maar zegt niet per definitie dat andere ziekenhuizen geen maatregelen nemen.

Freya Hiemstra, ProVeg Nederland: “Het is goed om concrete maatregelen en resultaten te delen. Daarmee kunnen ziekenhuizen laten zien hoe zij hun ambities voor de eiwittransitie in de praktijk brengen. Bovendien helpt het delen van ervaringen en goede voorbeelden om kennis uit te wisselen en andere organisaties te inspireren met concrete, haalbare stappen.”

Van ambitie naar meetbaar resultaat

Een belangrijke drijvende kracht achter deze doelen is de Green Deal Duurzame Zorg 3.0, waarin zorgorganisaties, overheid en andere partijen samenwerken aan een duurzamere zorgsector. De Green Deal heeft de eiwittransitie breed op de agenda gezet en de volgende stap is om die ambities te vertalen naar concrete resultaten.

Iris de Koning, projectcoördinator Goede Zorg Proef Je: “Eind dit jaar ligt er een belangrijk tussenresultaat vanuit de Green Deal Duurzame Zorg 3.0: 50% plantaardige en 50% dierlijke eiwitten voor medewerkers en bezoekers van ziekenhuizen en zorginstellingen. Een aantal ziekenhuizen heeft dit al gerealiseerd, maar er zijn ook nog stappen te zetten. Binnen het lerend netwerk van Goede Zorg Proef Je delen zorgorganisaties ervaringen en resultaten, zodat we samen de transitie versnellen. Voor patiëntenvoeding helpt praktijkonderzoek om inzicht te krijgen in de medische haalbaarheid, waarbij rekening wordt gehouden met de kwaliteit van de eiwitbronnen én of patiënten de gerechten daadwerkelijk eten. Zo werken we samen aan een eiwittransitie die zowel duurzaamheid als goede patiëntenzorg ondersteunt.”

Volgens Hiemstra is de volgende stap voor ziekenhuizen en zorginstellingen het structureel rapporteren van de eiwitverhouding en ontwikkeling daarvan. Om hen hierbij te ondersteunen, hebben ProVeg Nederland, de Green Protein Alliance in opdracht van het RIVM een handleiding ontwikkeld waarmee organisaties hun eiwitverhouding op basis van inkoopgegevens kunnen meten met de Eiweet-methode.

Plantaardig als de standaard

De aanpak om de doelen te halen verschilt per ziekenhuis en loopt uiteen van aanpassingen op de menukaart en recepturen tot nudging en prijsbeleid. Zo worden vegetarische en plantaardige opties dagelijks aangeboden, dierlijke ingrediënten in recepten vervangen en plantaardige keuzes goedkoper aangeboden dan de dierlijke optie. Het Jeroen Bosch Ziekenhuis gaat daarin een stap verder door op meerdere plekken plantaardig tot standaard te maken. Zo zijn onder meer room in sauzen, kookroom en mayonaise in alle gerechten vervangen door plantaardige varianten, zijn soepen grotendeels plantaardig gemaakt en is op verschillende plekken de basiskaart meer plantaardig.

Langdurige zorg nog niet volledig in beeld

In het onderzoek zijn ook tien grote organisaties in de ouderenzorg en tien in de gehandicaptenzorg meegenomen. Omdat Nederland ongeveer 600 organisaties in de langdurige zorg telt, zijn de resultaten niet representatief voor de hele sector, maar geven ze wel een eerste beeld van de eiwittransitie in de langdurige zorg. 19 van de 20 onderzochte organisaties hebben de Green Deal ondertekend en daarmee zich gecommitteerd aan 60% plantaardig in 2030. Tegelijkertijd blijft nog beperkt zichtbaar welke concrete stappen worden gezet en of de zorginstellingen op koers liggen. Ook voor deze organisaties biedt de Eiweet-handleiding een concreet startpunt om de eigen eiwitverhouding te meten en voortgang zichtbaar te maken.

Bron: ProVeg Nederland