In alle tien onderzochte monsters van volkorenbrood en digestive koekjes uit Nederlandse supermarkten is trifluorazijnzuur (TFA) aangetroffen. Dat blijkt uit een steekproef die Greenpeace Nederland liet uitvoeren door laboratorium NORMEC Groen Agro Control. Vooral in koekjes werden hoge concentraties gemeten, met uitschieters tot 210 microgram per kilo. Greenpeace pleit naar aanleiding van de resultaten voor een nationaal totaalverbod op PFAS.

Voor het onderzoek werden tien producten gekocht bij de vijf grootste supermarktketens van Nederland: Albert Heijn, Aldi, Jumbo, Lidl en Plus. Van iedere supermarkt werden een volkorenbrood en een pak digestive koekjes onderzocht.

In alle onderzochte producten bleek TFA aanwezig. De concentraties in de digestive koekjes varieerden van 81 tot 210 microgram per kilo. In het volkorenbrood werden waarden gemeten tussen 69 en 91 microgram per kilo.

Gemeten TFA-concentraties

Product Supermarkt TFA (µg/kg)
Digestive koekjes Plus 210
Digestive koekjes Jumbo 190
Digestive koekjes Aldi 180
Digestive koekjes Lidl 180
Digestive koekjes Albert Heijn 81
Volkorenbrood Albert Heijn 91
Volkorenbrood Aldi 89
Volkorenbrood Lidl 75
Volkorenbrood Jumbo 69
Volkorenbrood Plus 69

Hoe komt TFA in brood en koekjes terecht?

Volgens Greenpeace kan TFA op verschillende manieren in landbouwgewassen terechtkomen. Een belangrijke route is het gebruik van bestrijdingsmiddelen die PFAS bevatten. Daarnaast kan TFA afkomstig zijn van lozingen door de chemische industrie.

Omdat TFA zeer mobiel is, kan de stof zich via regenwater verspreiden en in de bodem terechtkomen. Graangewassen kunnen de stof vervolgens via hun wortels opnemen.

TFA is een ultrakorte PFAS-verbinding. PFAS worden ook wel ‘forever chemicals’ genoemd, omdat ze in het milieu nauwelijks of zeer langzaam afbreken. Hierdoor kunnen ze zich ophopen in het milieu, het drinkwater en uiteindelijk ook in het menselijk lichaam.

Zorgen over mogelijke gezondheidseffecten

Wetenschappers uiten steeds vaker hun zorgen over de toenemende aanwezigheid van TFA in regenwater, bodem en voedsel. Ook zijn er aanwijzingen dat de stof schadelijke gevolgen kan hebben voor de gezondheid.

De risicocommissie van het Europees Chemicaliënagentschap (ECHA) adviseerde in de zomer van 2026 om TFA te classificeren als schadelijk voor de voortplanting. Daarbij wordt gewezen op aanwijzingen voor mogelijke schadelijke effecten op het ongeboren kind. In augustus 2026 stelde de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) de gezondheidskundige grenswaarde voor de dagelijkse inname van TFA fors naar beneden bij.

Blootstelling via dagelijkse voeding

Volgens de berekeningen van Greenpeace krijgt iemand die dagelijks vier sneetjes volkorenbrood eet via dat brood ongeveer 31 tot 41 procent van de maximale RIVM-richtwaarde binnen. Bij een dagelijkse consumptie van 55 gram digestive koekjes bedraagt dit aandeel 20 tot 53 procent.

Dat betekent volgens Greenpeace niet dat consumenten direct moeten stoppen met het eten van brood of koekjes. De zorg zit vooral in de totale blootstelling. TFA kan namelijk ook voorkomen in drinkwater, groenten, fruit, zuivel en wijn. De verschillende blootstellingsroutes bij elkaar kunnen ertoe leiden dat mensen meer TFA binnenkrijgen dan wenselijk is.

Bovendien is nog veel onbekend over de mogelijke langetermijneffecten van TFA, onder meer op het immuunsysteem. Greenpeace vindt daarom dat blootstelling aan deze stoffen zoveel mogelijk moet worden voorkomen.

Greenpeace pleit voor nationaal PFAS-verbod

Hoewel het onderzoek een verkennende steekproef van slechts tien producten betreft, vindt Greenpeace de resultaten reden voor ingrijpen. De milieuorganisatie roept het kabinet op een nationaal totaalverbod in te stellen op de productie, het gebruik, de lozing en de import van alle PFAS, waaronder TFA en PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen.

Volgens Greenpeace is het noodzakelijk om PFAS-vervuiling bij de bron aan te pakken en verdere verspreiding van deze nauwelijks afbreekbare stoffen in voedsel en milieu te voorkomen.

 

Bron: Greenpeace