De kosten van de verplichte controle van duurzaamheidsrapportages onder de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) drukken relatief zwaar op kleinere ondernemingen. Zij betalen voor sustainability assurance een bedrag dat overeenkomt met 30 tot 43 procent van hun financiële auditkosten. Bij grote ondernemingen ligt dit aandeel aanzienlijk lager, op slechts 1 tot 5 procent. Dat blijkt uit nieuw wetenschappelijk onderzoek van Parvathy S. Nair en Madhavan Vishnu Nampoothiri van het Xavier Institute of Management and Entrepreneurship in India.
In het onderzoek, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Meditari Accountancy Research, analyseren de onderzoekers de kostenstructuur van duurzaamheidscontroles bij Europese beursgenoteerde ondernemingen. De studie laat zien dat de markt voor sustainability assurance niet alleen wordt gekenmerkt door verschillen in tarieven, maar ook door grote verschillen in transparantie en marktverhoudingen.
Onderzoek onder 263 Europese ondernemingen
De onderzoekers verzamelden gegevens over accountantskosten en kosten voor sustainability assurance van 263 ondernemingen uit de Euro Stoxx 600. Het betreft bedrijven die over boekjaar 2024 rapporteerden, het eerste jaar waarin de CSRD van toepassing werd. Van deze 263 ondernemingen maakten 93 bedrijven de kosten voor sustainability assurance afzonderlijk openbaar. Daardoor konden de onderzoekers de omvang van de vergoedingen, de verhouding tot de reguliere accountantskosten en de verschillen tussen sectoren en landen analyseren.
Grote verschillen tussen Frankrijk en Duitsland
Een opvallende uitkomst betreft de transparantie over de kosten van duurzaamheidscontroles. In Frankrijk maakte 73,8 procent van de onderzochte ondernemingen de kosten voor sustainability assurance afzonderlijk bekend. In Duitsland was dit slechts 13 procent. Volgens de onderzoekers hangen deze verschillen samen met nationale verschillen in het ondernemingsrecht, die de mogelijkheden voor afzonderlijke openbaarmaking beïnvloeden. Hierdoor ontstaat een versnipperd beeld van de kostenontwikkeling binnen Europa.
De onderzoekers pleiten daarom voor een meer gestandaardiseerde Europese verplichting om de kosten van sustainability assurance afzonderlijk inzichtelijk te maken.
Financiële instellingen betalen aanzienlijk meer
Ook tussen sectoren bestaan grote verschillen. Financiële instellingen betalen gemiddeld 2,63 miljoen euro voor sustainability assurance. Bij niet-financiële ondernemingen ligt dit gemiddelde op 690.000 euro.
De onderzoekers verklaren dit verschil onder meer door de aanvullende toezicht- en rapportageverplichtingen waarmee financiële instellingen te maken hebben. Deze sectorspecifieke regelgeving komt boven op de eisen vanuit de CSRD.
Relatief hoge kosten voor kleinere ondernemingen
De meest opvallende bevinding is volgens de onderzoekers de regressieve kostenstructuur van sustainability assurance. Kleinere ondernemingen betalen relatief veel meer voor de controle van hun duurzaamheidsrapportages dan grote bedrijven.
Bij kleinere ondernemingen bedragen de kosten voor sustainability assurance 30 tot 43 procent van de kosten van de reguliere financiële audit. Bij grote ondernemingen is dat slechts 1 tot 5 procent.
Dit betekent dat de financiële lasten van duurzaamheidscontrole relatief zwaarder drukken op kleinere bedrijven. De onderzoekers wijzen erop dat dit vragen oproept over de toegankelijkheid en betaalbaarheid van verplichte duurzaamheidscontroles.
Marktconcentratie en gevolgen van het Europese Omnibus-pakket
Naast de verschillen in kosten en transparantie signaleren de onderzoekers een sterke concentratie onder aanbieders van assurance-diensten. Ook worden financiële accountantscontrole en duurzaamheidscontrole veelal gecombineerd bij dezelfde dienstverlener.
De onderzoekers waarschuwen dat de beperking van de CSRD-reikwijdte als gevolg van het Europese Omnibus-pakket de marktconcentratie mogelijk verder kan versterken. Wanneer minder ondernemingen onder de rapportageverplichtingen vallen, kan de markt voor sustainability assurance zich sterker concentreren rond een kleiner aantal grote ondernemingen en accountantsorganisaties.
Zij pleiten daarom voor Europese maatregelen die de transparantie vergroten, de concurrentie bevorderen en voorkomen dat de kostenstructuur kleinere ondernemingen onevenredig zwaar belast.
Bron: Parvathy S. Nair en Madhavan Vishnu Nampoothiri, Pricing sustainability assurance under the CSRD: how fee structures reflect market power and institutional fragmentation, Meditari Accountancy Research, gepubliceerd op 21 september 2026.
