Donderdag 19 november vergadert de vaste commissie voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening over de Staat van de Volkshuisvesting. Agendapunt 3 betreft de aanpak van vocht- en schimmelproblematiek in huurwoningen. De centrale vraag is of de Kamer de verschillende beschikbare inzichten bijeenbrengt en de minister vraagt om aanpassing en concrete vervolgstappen.

Nederland kampt met een snel toenemend vocht- en schimmelprobleem. Tussen 2021 en 2024 steeg het aandeel huishoudens met vocht- of schimmelproblemen in koopwoningen van 9,6% naar 14,2% en in huurwoningen van 23,7% naar 29,6%. De Tweede Kamer vroeg daarom op 24 april 2025 met de motie-Beckerman om met spoed te komen tot een landelijk actieplan tegen schimmelwoningen. Opmerkelijk genoeg beperkt het voorstel van de minister zich tot huurwoningen, terwijl bij eigenaar-bewoners relatief de sterkste stijging zichtbaar is: circa 48% in drie jaar, tegenover circa 25% bij huurders.

Oorzaken van de stijging onvoldoende verklaard

In de Kamerbrief van 23 april 2026, “Aanpak vocht- en schimmelproblematiek huurwoningen”, noemt de minister verschillende factoren die vocht- en schimmelproblemen kunnen veroorzaken of verergeren. Een heldere verklaring voor de sterke toename tussen 2021 en 2024 ontbreekt echter. Daarbij valt op dat vochttoevoer vanuit de kruipruimte niet voorkomt in de opsomming van mogelijke vochtbronnen, terwijl TNO deze vochttoevoer al in het onderzoek “Woningbouw en CARA” uit 1993 expliciet als relevante factor aanwees. De vraag is nu, is vochttoevoer vanuit de kruipruimte volgens de minister inmiddels niet meer relevant, of was zij niet op de hoogte van dit onderzoek?

Beganegrondvloer, schimmel en huisstofmijt

Ook recenter onderzoek brengt de beganegrondvloer en de kruipruimte nadrukkelijk in beeld. W/E adviseurs concludeert in de deskstudie vloerisolatie voor Urgenda dat vloerisolatie sterk is achtergebleven bij andere bouwdelen. De studie legt een relatie tussen onvoldoende vloerisolatie, koude vloeroppervlakken, een hogere relatieve luchtvochtigheid nabij de vloer en gunstiger omstandigheden voor schimmel en huisstofmijt.

Huisstofmijt ontbreekt echter geheel in de aanpak van de regering. Dat is opmerkelijk, omdat gezondheidsaspecten wel worden aangehaald en huisstofmijtallergenen een belangrijke rol spelen bij allergische klachten en astma. Schimmelbestrijding alleen is bovendien niet automatisch voldoende om huisstofmijten terug te dringen. Een aanpak die het microklimaat nabij de vloer warmer en droger maakt, kan beide problemen helpen beperken. TNO wees al in 1993 op het verband tussen betere vloerisolatie, warmere vloeroppervlakken en minder gunstige omstandigheden voor huisstofmijten.

Ministerie zette al een belangrijke stap

Het ministerie liet in 2024 onderzoek uitvoeren naar het warmteverlies via beganegrondvloeren en stelde daarna een commissie in. Dit leidde ertoe dat per 29 mei 2026 de berekening van de energiebesparing door vloerisolatie in het Maatwerkadvies Wonen aanzienlijk is aangepast. Dat verdient waardering: het ministerie heeft daarmee zelf een belangrijke stap gezet om de eerdere onderschatting te corrigeren.

De nieuwe inzichten werken echter nog niet op dezelfde manier door in het energielabel. Daardoor kan dezelfde vloerisolatiemaatregel volgens het Maatwerkadvies Wonen een aanzienlijke energiebesparing opleveren, terwijl deze in het energielabel nog nauwelijks meetelt. Ook zijn verhuurders, woningcorporaties en eigenaar-bewoners nog niet actief en breed geïnformeerd over de betekenis van deze aanpassing.

Verkeerde investeringskeuzes dreigen lang door te werken

Juist nu verhuurders verplicht worden slechte energielabels uit te faseren, is haast geboden. Zij dreigen investeringsbeslissingen voor vele jaren vast te leggen op basis van een energielabel waarin vloerisolatie nog onvoldoende wordt gewaardeerd. Door het voorziene overgangsrecht kunnen de gevolgen van zulke keuzes bovendien langdurig blijven bestaan: woningen kunnen formeel aan de labelverplichting voldoen, terwijl kansen op energiebesparing, woonlastenverlaging, comfortverbetering en een gezonder binnenmilieu onbenut blijven.

Drie concrete vragen voor het debat

  1. Is de minister bereid de beschikbare kennis over de betekenis van beganegrondvloeren te betrekken bij de aanpak van vocht en schimmel, inclusief kennis over kruipruimtevocht, koude vloeroppervlakken en huisstofmijt?
  2. Is de minister bereid verhuurders, woningcorporaties en burgers, vooruitlopend op aanpassing van de NTA 8800, actief te informeren over de inmiddels bekende grotere betekenis van vloerisolatie, zodat bij de verplichte uitfasering van slechte energielabels geen suboptimale investeringsbeslissingen worden genomen?
  3. Wil de minister onderzoeken of de waardering van vloerisolatie in het energielabel eerder kan worden aangepast, of anders dat de actuele kennis uit het Maatwerkadvies Wonen zo snel mogelijk doorwerkt in de praktijk?

Morgen kan blijken of de Tweede Kamer en de minister deze kans aangrijpen om de aanpak van vocht en schimmel echt handen en voeten te geven en de trend van steeds meer schimmelwoningen om te buigen naar comfortabele, gezonde en energiezuinige woningen.

Bron: TonZon