De baanbrekende resolutie van de Algemene Vergadering, die woensdag werd aangenomen, is volgens VN-secretaris-generaal António Guterres “een krachtige bevestiging” van het internationaal recht, klimaatrechtvaardigheid en wetenschap. De secretaris-generaal zei dat de resolutie de verantwoordelijkheid van de lidstaten duidelijk maakt om hun eigen bevolking te beschermen tegen wat een “escalerende klimaatcrisis” is. De resolutie, opgesteld door Vanuatu – een eilandstaat in de Stille Oceaan die zich in de frontlinie van de klimaatcrisis bevindt – en diverse andere landen, werd na een intensief debat, inclusief meerdere amendementen, aangenomen met 141 stemmen voor, acht tegen en 28 onthoudingen.

De landen die tegen stemden waren Belarus, Iran, Israël, Liberia, Rusland, Saoedi-Arabië, de VS en Jemen.

Toen het Internationaal Gerechtshof (ICJ), het belangrijkste gerechtelijke orgaan van de VN, in juli 2025 oordeelde dat staten verplicht zijn het milieu te beschermen tegen de uitstoot van broeikasgassen, werd de beslissing als een doorbraak beschouwd. De VN-secretaris-generaal omschreef het simpelweg als “een overwinning voor onze planeet”.

‘Juridische verplichting’

Het Hof oordeelde ook dat staten die deze verplichtingen schenden, juridisch aansprakelijk zijn en wettelijk verplicht kunnen worden om het onrechtmatige gedrag te stoppen, garanties te geven dat het niet opnieuw zal gebeuren en, afhankelijk van de omstandigheden, volledige schadevergoeding te betalen.

Hoewel de adviezen van het Internationaal Gerechtshof niet bindend zijn, hebben ze een aanzienlijke juridische en morele autoriteit – ze dragen bij aan de verduidelijking en ontwikkeling van het internationaal recht door de juridische verplichtingen van staten te definiëren.

De aanname door de Algemene Vergadering van woensdag, in navolging van de uitspraak, geeft een krachtige boodschap af dat het aanpakken van de klimaatcrisis een juridische verplichting is onder internationaal recht, en niet slechts een politieke keuze. “Het hoogste gerechtshof ter wereld heeft gesproken”, reageerde de heer Guterres. “Vandaag heeft de Algemene Vergadering geantwoord.”

Wat staat er in de resolutie?

De resolutie roept alle VN-lidstaten op om alle mogelijke stappen te nemen om aanzienlijke schade aan het klimaat en het milieu te voorkomen, inclusief emissies die binnen hun grenzen worden geproduceerd, en om hun bestaande klimaatbeloftes in het kader van het Akkoord van Parijs na te komen.

Regeringen worden aangespoord om te goeder trouw samen te werken en hun inspanningen om klimaatverandering wereldwijd aan te pakken voortdurend te coördineren en ervoor te zorgen dat klimaatbeleid de rechten op leven, gezondheid en een adequate levensstandaard waarborgt.

In een verklaring die na de stemming in de Algemene Vergadering werd uitgebracht, verklaarde de heer Guterres dat degenen die het minst verantwoordelijk zijn voor klimaatverandering de hoogste prijs betalen, en dat de weg naar klimaatrechtvaardigheid “loopt via een snelle, rechtvaardige en billijke transitie van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energie”.

De secretaris-generaal van de VN merkte op dat hernieuwbare energiebronnen de goedkoopste en meest betrouwbare vorm van energie zijn gebleken en dat het doel om de wereldwijde temperatuurstijging te beperken tot maximaal 1,5 graden boven het pre-industriële niveau nog steeds haalbaar is.

Bron: United Nations (UN)