Wat doe je als je een volledig CSRD-programma moet opzetten, terwijl de puzzelstukjes nog door de hele organisatie verspreid liggen? Bij Juva weten ze het antwoord. Al vijf jaar werkt het Nederlandse energienetwerkbedrijf samen met Salacia om grip te krijgen op duurzaamheidsdata. Juva bestaat uit drie dochterbedrijven: Westland Infra Netbeheer, Capturam en Anexo. Samen zorgen ze ervoor dat energie nu en in de toekomst beschikbaar blijft. Als organisatie met een maatschappelijk belang, en niet primair gedreven door winst, staan energietransport en de energietransitie centraal in de duurzaamheidsaanpak. Salacia sprak met Renske Ferwerda, die sinds twee jaar verantwoordelijk is voor het MVO-programma van Juva. Daarvoor werkte ze bij Fairphone. Een gesprek over structuur, scope 3 en de ambitie om klimaatdata net zo gewoon te maken als financiële data.

Structuur in een programma vol losse puzzelstukjes

Toen Renske bij Juva begon, lag er een duidelijke opdracht: het hele CSRD-programma vormgeven. Overzicht creëren, richting geven en elk puzzelstukje een plek geven.
Voor Juva gaan energietransport en de energietransitie voor alles. Klimaat en CO2-uitstoot zijn daarbinnen de belangrijkste thema’s. Toch zet de organisatie de leveringszekerheid voor haar klanten altijd op de eerste plaats.

“Het was geen concurrentiedrijfveer waardoor we met ESG-data aan de slag gingen, het was deels eigen belang. We vinden het onderwerp gewoon belangrijk, en het leek ons verstandig om er meer over te leren.”

Voorbereiden op de CSRD, met oog voor de cijfers achter de euro’s

Juva werkt sinds 2021 met Salacia. Dat betekent dat beide organisaties inmiddels vijf jaar samen rapporteren. De naderende CSRD was destijds een belangrijke aanleiding: hoe bereid je je daar goed op voor?

Daarnaast wees de financiële afdeling van Juva op het belang van niet-financiële data. Als organisatie met een publiek belang krijgt Juva bovendien extra aandacht van accountants. En ook Europese ontwikkelingen, zoals de Green Deal, wil Juva goed bijhouden.

Waarom Salacia: pragmatisch, en nooit zomaar een nummer

Toen Juva begon, moest het CSRD-rapportageprogramma nog vanaf de grond worden opgebouwd. Interne kennis van ESG-rapportage onder dit nieuwe kader was er nog niet. Salacia bleek een goede match: pragmatisch, met een team dat meedenkt en de mouwen opstroopt. ‘We zoeken het samen uit’ is de mentaliteit die Renske herkent.

Certificering was een harde eis van de financiële afdeling, en daar kon Salacia aan voldoen. Er waren alternatieven, maar geen daarvan gaf de doorslag. Salacia is geen grote, logge organisatie, en dat merk je: er is echte, actieve inbreng op de vragen van Juva.

“Bij Salacia ben je nooit zomaar een nummer.”

Van spreadsheet naar structuur

Renske was zelf niet betrokken bij de onboarding, maar weet dat die soepel verliep. Wat haar opviel toen ze eenmaal aan de slag ging: data aanleveren bleek makkelijker dan verwacht. Ze dacht dat ze zelf veel meer structuur of kennis nodig zou hebben. In de praktijk kan Juva snel en eenvoudig met de eigen data werken, die daardoor direct bruikbaar is voor de rapportage.

Lastiger blijft het toevoegen van nieuwe emissiecategorieën. Vooral scope 3 is een uitdaging. Elk jaar komen er nieuwe posten bij, zoals ingekochte goederen en diensten, elk met een eigen categorie, verzamelmethode en rekenfactoren.

“Er wordt veel met ons meegedacht. Ik vind het fijn dat ik een open vraag op tafel kan leggen. Er gaat dan veel tijd in het uitzoeken, het vergelijken van benchmarks, ook buiten ons eigen klantenbestand, en er worden andere databases geraadpleegd. Salacia doet daar echt een stap extra.”

Onderweg heeft Renske zelf ook geleerd hoe CO2-rapportage precies werkt. Het laatste stuk van de CSRD, waarbij je dieper de waardeketen in moet om informatie op te halen, vindt ze nog altijd het meest uitdagend.

Van alle onderdelen van het platform gebruikt Renske het Excel-overzicht het meest. Daarin komt alle CO2-data op één plek samen. Na vijf jaar samen rapporteren vormt dat overzicht de rode draad van de samenwerking.

Inzichten die verder gaan dan verwacht

Wat Renske niet had verwacht: hoeveel er eigenlijk wordt gemeten voor CO2-uitstoot, en hoe complex dat in de praktijk is. Scope 3 en de waardeketen bleken ingewikkelder dan gedacht, en zijn vaak goed voor een groot deel van de totale uitstoot.

“Je hebt vaak wel een gevoel dat iets vervuilend is, en je kunt zelf actiepunten bedenken. Maar pas als je echt gaat rapporteren en je emissieprofiel meet, weet je waar je uitstoot echt zit, waar de grootste uitdagingen liggen en wanneer het genoeg is.”

Voor Juva is dat geen vrijblijvende exercitie. Klimaatverandering tegengaan is voor de organisatie geen mooi verhaal of verplichting, maar iets waar ze echt achter staat. De data die samen met Salacia beschikbaar is gekomen, laat zien waar de grootste impact te maken is.

Klimaatdata naast financiële data

De reductiedoelen van Juva zijn verankerd in de meerjarenplanning. Tegelijk is de organisatie gebonden aan haar wettelijke rol. Als netbeheerder kan Juva niet zomaar besluiten om op een bepaald moment van het gas af te gaan, omdat ze wettelijk verplicht is het te blijven leveren. Zulke fundamentele keuzes liggen bij beleidsmakers, niet bij Juva.

Vooruitkijkend verwacht Renske dat de waardeketen een steeds grotere rol gaat spelen: meer dan 90% van de uitstoot van Juva valt binnen scope 3. Voor haar persoonlijk is ESG-data een van de belangrijkste stuurinstrumenten geworden. Ze zou die het liefst vaker gebruiken dan één keer per jaar bij de rapportage, en dat kan binnen Salacia al.

Haar ambitie reikt nog verder: dat klimaatdata in de hele organisatie net zo vanzelfsprekend wordt als financiële data. “We willen graag dat meer mensen in de organisatie dat ook willen: dat klimaatdata net zo standaard wordt als financiële data. Zodat je bij het versturen van een factuur ook ziet hoeveel CO2-uitstoot eraan verbonden is.”