De tweede editie van de Benchmark Biobased Bouwen van KTGO brengt in beeld hoeveel voortgang de transitie naar biobased bouwen daadwerkelijk boekt. De ambities zijn groot, maar de toepassing in de praktijk blijft op onderdelen achter. De markt ontwikkelt zich, maar opschaling gaat niet vanzelf. Publieke en private partijen lopen daarbij tegen verschillende belemmeringen aan, van beschikbaarheid en betaalbaarheid tot kennis, regelgeving en samenwerking. “We laten zien waar de transitie versnelt, maar ook waar deze achterblijft, zodat duidelijk wordt wat nodig is om de volgende stap te zetten.”
Deze benchmark brengt de belangrijkste cijfers, ontwikkelingen en knelpunten samen. Daarbij is geput uit onder meer de Monitor Nationale Aanpak Biobased Bouwen (NABB), waarin BuildSight de toepassing van biobased materialen in de bouwpraktijk meet, aangevuld met inzichten en duiding van publieke en private partijen. Zo ontstaat een beeld dat verder gaat dan de cijfers alleen en laat zien wat de ontwikkelingen daadwerkelijk betekenen voor de transitie naar biobased bouwen.
“De cijfers vertellen waar we staan, maar de praktijk laat zien wat er nodig is om verder te komen. Daarom laten we experts en betrokken partijen vanuit verschillende perspectieven reflecteren op de resultaten. Vanuit de bouw, de landbouw, de architectuur, de wetenschap en andere delen van de keten geven zij duiding aan de ontwikkelingen en laten zij zien waar kansen én knelpunten liggen. Hun reflecties bieden niet alleen context, maar vooral ook handelingsperspectief: concrete inzichten en aanknopingspunten om biobased bouwen verder te brengen.”
Vijf hoofdconclusies
1. Markt gevalideerde biobased bouwmaterialen groeit, toepassing blijft achter
Het aanbod van biobased oplossingen groeit sneller dan de daadwerkelijke toepassing in projecten. Het aantal biobased bouwmaterialen in de Nationale Milieudatabase (NMD) is meer dan verdubbeld ten opzichte van 2024, maar de toepassing blijft beperkt.
De aanbodkant ontwikkelt zich sneller dan de vraagkant.
2. Renovatie groeit het hardst…
In de bestaande bouw is de versnelling naar biobased bouwen met isolatiemateriaal het meest zichtbaar. Het NABB-doel is om in 2030 30 procent biobased isolatie toe te passen. Met een groei van 3 procentpunt per jaar lijkt dat doel ver weg, dus hier is een versnelling nodig.
Renovatie is de koploper in de toepassing van biobased isolatiemateriaal, maar er is nog een verdrievoudiging nodig.
3. … maar nieuwbouw staat bijna stil
De beperkte groei van 2024 naar 2025 laat zien dat biobased bouwen in de nieuwbouw nauwelijks op gang komt. De huidige realisatie is 1/30ste van de doelstelling, dus er is een derde hoger realisatieaandeel nodig dat in 2025.
Van een doorbraak is dus, helaas, geen sprake. Een positief signaal zien we in de apport, met 2 procent in 2024 naar ruim 5 procent in 2025. In grondgebonden woningen zien we die groei nog om die omslag niet.
Biobased bouwen krijgt tractie in renovatie, maar niet in nieuwbouw. Er is een 30 keer groter aandeel dan in 2025 nodig om de ambities te halen.
4. Ketengroei, maar onvoldoende afnamezekerheid
Het knelpunt in de keten verschuift. De verwerkingscapaciteit groeit en het aantal biobased producten met een NMD-vermelding neemt toe. De volgende stap is het organiseren van volume, afnamezekerheid en ketensamenwerking.
De uitdaging verschuift, van productontwikkeling naar schaalbeschikbaarheid (en toepassing).
5. Meer actieve Gewas Product Combinaties (GWP) en ketens
Het aantal regionale ketens nam toe van 11 in 2024 naar 16 in 2025. Daarnaast nam de Gewas Product Combinaties (GPC) toe van 5 in 2024 naar 10 in 2025.
Ook nam het aantal bouwconcepten waarvan de casco-onderdelen bestaan uit ten minste 30 procent biobased van de massa toe: dit aantal nam toe van 6 in 2024 naar 16 in 2025.
De basis voor opschaling wordt steeds sterker. Er zijn meer ketens, meer GPC’s en meer bouwconcepten beschikbaar.
Foto: Wietse Walinga (directeur KTGO) overhandigt de benchmark aan KTGO-partner Rikkert Besselse (Business Development Manager bij Rabobank).
