De Belgische zuivelsector zette in 2025 duidelijke stappen richting verdere verduurzaming. Dit blijkt uit het recentste Duurzaamheidsrapport dat de brancheorganisatie publiceert. Via DigiMilk, de vernieuwde digitale Duurzaamheidsmonitor, worden inspanningen van melkveehouders beter in kaart gebracht. Zo produceert bijvoorbeeld 70% eigen groene energie. Ook zuivelverwerkers zetten in op verduurzaming: 35% van het water komt uit alternatieve bronnen en voedselverlies blijft zeer beperkt met 1,06%. Tot slot wordt in het rapport ook een eerste balans opgemaakt van het Duurzaamheidscharter, 2 jaar na lancering. 77% van de Belgische melkveehouders ontvangt een duurzaamheidspremie en er werden 1.839 klimaatscans uitgevoerd in 2025. Met deze cijfers toont de zuivelsector dat haar engagementen wel degelijk leiden tot meetbare vooruitgang.
Een nieuwe aanpak via DigiMilk
Sinds 2014 volgt de zuivelsector haar verduurzaming op in drie schakels: het melkveebedrijf, transport en verwerking. Het verduurzamen van de zuivelsector is een van de speerpunten van MilkBE. Maar sinds 2014 staat duurzaamheid steeds hoger op de politieke en maatschappelijke agenda. Bovendien zijn melkveehouders zich ervan bewust dat het versterken van duurzaamheid noodzakelijk is om de levensvatbaarheid van hun bedrijf en die van toekomstige generaties te garanderen.
Daarom werd de Duurzaamheidsmonitor grondig geactualiseerd en gedigitaliseerd. Via de online tool “DigiMilk”, krijgen melkveehouders een overzicht van meer dan 70 duurzaamheidsinitiatieven. Mandatering voor deze data verloopt via datadeelplatformen DjustConnect (Vlaanderen) en WALLeSmart (Wallonië). Deze tool vormt een gemeenschappelijke en generieke basis, met uniforme berekeningsmethodes voor alle Belgische melkveehouders. Via het dashboard kunnen ze hun gegevens raadplegen, actualiseren en vergelijken met het sectorgemiddelde. Zo worden de meest recente duurzaamheidsinspanningen steeds samengebracht en beter gevaloriseerd. Melkveebedrijven zijn immers duurzaam bezig, maar met meer data kunnen we dit ook zwart-op-wit aantonen.
Sinds begin 2026 is DigiMilk in heel België actief en wordt data verzameld rond 9 thema’s, zoals dierenwelzijn, energie en klimaat.
Enkele resultaten:
- 70% produceert zelf groene, duurzame energie (door zonnepanelen, pocketvergister of windmolen)
- 64% van de melkveehouders heeft een koeborstel in de stal
- 60% gebruikt alternatieve waterbronnen, zoals regenwater
- 18% van de melkveehouders heeft een nevenactiviteit, zoals lokale verkoop, zorgboerderij, toeristische activiteiten, rondleiding scholen…
- 69% vervoedert nevenproducten uit de voedingsindustrie (zoals bierdraf of bietenpulp)
- 79% zet actief in op het optimaliseren van de voederefficiëntie
Zuivelverwerkers zetten in op waterhergebruik en beperken voedselverlies
Ook in de zuivelfabrieken wordt volop ingezet op verduurzaming. De voorbije 10 jaar daalde het energieverbruik per liter melk met 27%. Ook de CO₂-uitstoot en het waterverbruik gingen elk met 27% omlaag. Tegelijk groeit het hergebruik van water: vandaag komt ongeveer 35% uit alternatieve bronnen, zoals gezuiverd afvalwater of water uit het productieproces.
Daarnaast bracht BCZ, de sectorfederatie van de zuivelindustrie, recentelijk het voedselverlies in de zuivelketen in kaart. Hieruit bleek het voedselverlies in de zuivelverwerking niet alleen zeer beperkt (1,06% van de totale productie), maar ook uitzonderlijk hoog gevaloriseerd, waarbij maar liefst 73% wordt omgezet in diervoeder. Ook bij melkveehouders en tijdens transport zijn de verliezen laag: amper 0,67% van de rauwe melk gaat verloren. Ook hier neemt de sector haar verantwoordelijk, en zet ze al jaren in op verantwoord antibioticagebruik.
Zuivelsector doet wat ze belooft in Duurzaamheidscharter
MilkBE stelt dat de zuivelsector zich bewust is van de uitdagingen, maar tegelijk gelooft in haar vermogen om die samen aan te pakken. Daarom engageerden landbouworganisaties en zuivelindustrie zich in het Duurzaamheidscharter om de melkveehouderij verder te verduurzamen, op maat van elke melkveehouder en zuivelonderneming, met ruimte voor eigen accenten. Zo worden melkveehouders ondersteunt via sensibilisering, onderzoek, delen van goede praktijken en financiële prikkels zoals duurzaamheidspremies. Ook wordt ingezet op klimaatscans.
Twee jaar na lancering maakt de zuivelsector een eerste balans op, met duidelijke resultaten. Zo ontvangt 77% van de Belgische melkveehouders intussen een duurzaamheidspremie vanuit zijn zuivelonderneming, bovenop zijn standaard melkprijs. In 2025 werden ook 1.839 klimaatscans uitgevoerd, goed voor ongeveer 33% van de melkveehouders. Dat is een stijging van meer dan 15% op 1 jaar tijd.
Deze cijfers tonen dat het Charter meer is dan een intentie: het heeft een concrete impact. Tegelijk stopt het verhaal natuurlijk niet vandaag. Er is nog verbeterpotentieel. Verdere verduurzaming vraagt namelijk investeringen op lange termijn. Een stabiel en rechtszeker beleidskader, met aandacht voor de praktijk, blijft daarom cruciaal om deze engagementen een maximale kans op slagen te geven.
