De door het kabinet voorgestelde bijmengverplichting groen gas dreigt vooral de toch al forse energierekening van huishoudens en het midden- en kleinbedrijf verder te verhogen, terwijl de klimaatwinst ervan beperkt is. Glastuinbouw Nederland en LTO Nederland maken zich zorgen over het plan en waarschuwen dat gezinnen en ondernemers hierdoor honderden tot duizenden euro’s per jaar extra kwijt zullen zijn aan energie. Het plan moet volgens de organisaties daarom terug naar de tekentafel.

Groen gas kan, mits slim ingezet, een belangrijke bijdrage leveren aan het verduurzamen van Nederland en biedt kansen voor de land- en tuinbouw. Maar het huidige kabinetsplan voor een bijmengverplichting groen gas jaagt huishoudens en mkb-ondernemers vooral op hogere kosten, terwijl de productie van groen gas op het boerenerf nog onvoldoende op gang komt door stikstofregels en netcongestie.

Hogere kosten voor huishoudens en mkb

Vanaf 1 januari 2027 moeten energieleveranciers jaarlijks steeds meer groen gas leveren aan huishoudens en kleine bedrijven. De hoge kosten om dit gas op te wekken, worden doorberekend in de energierekening van huishoudens en ondernemers. Daarbovenop komen voor ondernemers vanaf 2028 de kosten van ETS-2, het Europese systeem dat CO2-uitstoot van bedrijven extra belast. Jaarlijks stapelen de kosten zich volgens Glastuinbouw Nederland en LTO Nederland daardoor op. Voor de glastuinbouw kunnen de kosten in 2031 oplopen tot €181 miljoen per jaar, zo blijkt uit berekeningen in opdracht van het Rijk.

Voorzitter Adri Bom-Lemstra van Glastuinbouw Nederland: “Dat is voor bedrijven een financiële strop. Binnen een jaar tijd dreigt het kabinet twee keer de energierekening op te drijven. Telers kunnen deze extra kosten niet doorberekenen in de prijzen van hun groenten, fruit, bloemen of planten. Groen gas dreigt ondernemers daardoor in de rode cijfers te drukken.”

‘Uitholling concurrentievermogen’

Evenals het plan om de glastuinbouw op te nemen in ETS-2, vormt de bijmengverplichting groen gas een nationale kop op Europees beleid. “Het kabinet holt opnieuw het concurrentievermogen van de Nederlandse glastuinbouw uit door de energielasten verder te verhogen, terwijl telers in het buitenland deze rekening niet op de mat krijgen. Daarmee jaag je telers van groenten, fruit, bloemen en planten Nederland uit”, waarschuwt Bom-Lemstra.

Productie van groen gas loopt vast

Dat groen gas onmisbaar is voor de verduurzaming van Nederland staat volgens Glastuinbouw Nederland en LTO Nederland niet ter discussie. Maar dit wetsvoorstel legt de last bij afnemers en energieleveranciers, terwijl boeren die willen investeren in mestvergisting voor de productie van groen gas tegen grote belemmeringen aanlopen.

Ger Koopmans, voorzitter van LTO Nederland: “Zonder stikstofruimte, vergunningen en voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet kunnen boeren niet opschalen. De vraag naar groen gas groeit, maar de productie blijft achter.” Als er te weinig groen gas beschikbaar is, moeten energieleveranciers boetes betalen. Ook die kosten zullen uiteindelijk terechtkomen bij huishoudens en ondernemers.

Oproep aan kabinet en Tweede Kamer

Glastuinbouw Nederland en LTO Nederland roepen het kabinet en de Tweede Kamer op het voorstel in zijn huidige vorm af te blazen. De organisaties willen eerst dat de productie van groen gas beter mogelijk wordt gemaakt. Daarvoor zijn volgens hen onder andere nodig:

  • meer ruimte voor vergunningverlening;
  • oplossingen voor stikstofproblemen;
  • voorrang voor vergisting op het elektriciteitsnet;
  • behoud van stimuleringsregelingen zoals de SDE++.

Daarnaast pleit Glastuinbouw Nederland ervoor om de glastuinbouw uit te zonderen van de bijmengverplichting, zodat Nederlandse telers concurrerend kunnen blijven.

Bron: LTO Nederland