Na vijf jaar voorbereiding ging in 2025 eindelijk de bouw van Brightlands Circular Space (BCS) van start: een demonstratiefaciliteit voor circulaire plastics. Deze samenwerking tussen TNO, Maastricht University en Brightlands Chemelot Campus moet uitgroeien tot een co-creatiecentrum waar kennisinstellingen en bedrijven samen de maximale waarde halen uit plastic afval.
Innovatie bloeit in uitdagende tijden
Juist nu de kunststofindustrie onder druk staat en traditionele bedrijven hun deuren sluiten, laat Brightlands Circular Space zien dat verandering kansen biedt. Door samen te werken aan innovatieve technologieën en nieuwe businessmodellen creëren we een toekomst waarin circulariteit niet alleen noodzakelijk is, maar ook haalbaar en economisch aantrekkelijk.
BCS brengt industrie, kennisinstellingen en maatschappij samen om de waardeketen van plastics te vernieuwen en biedt een inspirerend voorbeeld van hoe nieuwe ecosystemen en partnerschappen uit uitdagingen kunnen ontstaan. Zo wordt BCS het kloppende hart van een circulaire toekomst voor plastics – met impact in de regio en ver daarbuiten.
Van visie naar realiteit
BCS wil de overgang naar een circulaire economie versnellen door een open-access co-creatiecentrum te creëren waar industrie, wetenschap en samenleving samenwerken om de kunststofkringloop te sluiten. Door onderzoek, ontwerp, testen en opschalen van innovatieve technologieën en businessmodellen laat BCS zien dat circulariteit haalbaar en economisch rendabel is op industriële schaal.
Tom Housmans, Programme Executive Brightlands Circular Space (TNO), is vooral onder de indruk van het tempo waarin de gebouwen verrijzen: “Dat tempo is mogelijk dankzij de innovatieve modulaire manier waarop de gebouwen zijn ontworpen. Naast dat de BCS-gebouwen dit jaar fysiek vorm krijgen, zijn er ook grote stappen gezet in de concretisering van de apparatuur die in de faciliteit wordt geïnstalleerd.”
Vooruitkijken naar 2026
In januari wordt de Polymer Processing-hal opgeleverd. “Deze faciliteit zal drie geavanceerde units bevatten met unieke apparatuur en vormt een ecosysteem waar grootschalig onderzoek kan worden uitgevoerd. Het zijn geen standaard laboratoriumtestfaciliteiten, maar drie mini-fabrieken die materialen op aanzienlijke schaal kunnen produceren, terwijl er toch talloze instelbare parameters mogelijk blijven.”
Op deze manier kan de kwaliteit van gerecyclede plastics verder worden getest en verbeterd, en kunnen de mogelijkheden van circulaire kunststoffen worden gedemonstreerd. “Het is een complexe operatie, maar een die we met groot vertrouwen aangaan,” benadrukt Housmans.
Het Circular House for Co-Creation wordt het kloppende hart van de samenwerking. Hier kunnen stakeholders uit industrie, onderzoek, ontwerp en onderwijs ervaren hoe de circulaire keten werkt en actief deelnemen aan de waardeketen. Workshops en een interactieve galerij vergroten het bewustzijn rond circulair ontwerp, businessmodellen en innovatieve technologieën. BCS biedt meer dan technologie: het verbindt industrie en samenleving, ondersteunt financiering en consortia, en stimuleert nieuwe businessmodellen.
Circulair leven inblazen in Europa’s lineaire industrie
Housmans ziet kansen voor toekomstige uitbreiding van BCS: “De Europese polymeerproducerende industrie staat er moeilijk voor; verouderde assets en hoge energieprijzen maken internationale concurrentie lastig. Ons voordeel ligt in een lange staat van dienst in innovatie binnen de EU én het ecosysteem dat we hier op de Brightlands Chemelot Campus hebben. Met next-level technologie kun je overal opereren, maar je hebt nog steeds een levensvatbaar ecosysteem nodig om te concurreren met de gevestigde lineaire productiemethoden.”
“Ik geloof dat we via BCS deze circulaire loop-ecosystemen op de meest efficiënte manier kunnen opzetten. Op de lange termijn kan dit een positief ripple-effect veroorzaken, waarbij uitbreiding van dit concept plaatsvindt in de regio en daarbuiten — of zelfs met toevoeging van andere circulaire thema’s zoals batterijrecycling of urban mining. Ook uitbreiding naar andere locaties, nationaal en internationaal, is denkbaar. BCS is het instrument om nieuw circulair leven te blazen in de bestaande lineaire industrie.”
Circulaire plastics als versneller
Zoals voormalig ASML-CEO Peter Wennink in zijn Report of Optimism — een dringende oproep aan het volgende Nederlandse kabinet om toekomstige welvaart veilig te stellen — duidelijk maakte: “If you don’t have a seat at the table, you’re on the menu.”
Binnen het thema Energy & Climate Technology wordt circulaire plastics aangewezen als een belangrijke versneller. BCS wordt genoemd als een nationale en Europese initiatiefnemer die de transitie effectief kan aanjagen. Het voorstel reserveert €863 miljoen voor demonstratieprojecten, textielrecyclinginfrastructuur en grootschalige first-of-a-kind fabrieken, met focus op drie kernrecyclingtechnologieën: dissolutie, depolymerisatie en thermochemische recycling.
