De energietransitie in de woningmarkt stokt niet door gebrek aan techniek. Integendeel: warmtepompen, zonnepanelen, thuisbatterijen en slimme software zijn inmiddels ruimschoots beschikbaar. Het echte probleem zit ergens anders. We blijven verduurzamen in losse oplossingen, terwijl woningen juist vragen om samenhang.
Ik zie het dagelijks gebeuren. Huiseigenaren investeren in een hoogwaardige warmtepomp, maar wonen in een slecht geïsoleerd huis. Of ze plaatsen zonnepanelen zonder na te denken over opslag, aansturing of verbruiksmomenten. Het resultaat? Teleurstelling, suboptimale prestaties en het gevoel dat verduurzamen complex en ongrijpbaar is.
Dat is geen onwil van bewoners. Het is een systeemfout.
De markt is versnipperd… en de rekening ligt bij de bewoner
De huidige woningmarkt is georganiseerd rondom producten en specialismen. De warmtepomp komt hier vandaan, de isolatie daar, de zonnepanelen weer van een andere partij. Elk met een eigen verhaal, eigen belang en eigen advies. De bewoner moet zelf de regie voeren, verbanden leggen en keuzes maken over iets wat voor de meesten geen dagelijkse materie is.
Dat werkt niet.
Verduurzaming vraagt om overzicht, volgorde en afstemming. Een huis is geen optelsom van apparaten, maar een systeem waarin alles elkaar beïnvloedt: bouwkundige staat, installaties, gedrag en comfortwensen. Als je daar geen integraal plan voor hebt, lekt energie, letterlijk en figuurlijk, aan alle kanten weg.
De echte winst zit in samenwerking
De grootste energiebesparing ontstaat niet door nog een slimme gadget toe te voegen, maar door bestaande onderdelen beter samen te laten werken. Een warmtepomp presteert pas echt goed in combinatie met goede isolatie. Een thuisbatterij rendeert pas als slimme software kiest voor het juiste laad- en ontlaadmoment. Ventilatie werkt alleen als luchtstromen en vocht goed gemonitord worden.
Dat vraagt om samenwerking tussen vakmensen en tussen systemen. Niet ad hoc, maar vanuit één centraal plan.
Verduurzamen moet begrijpelijk en stressvrij zijn
Een ander hardnekkig probleem: verduurzaming wordt vaak te technisch uitgelegd. Rapporten vol jargon, ingewikkelde schema’s en aannames waar bewoners zich niet in herkennen. Terwijl de kernvraag eigenlijk heel simpel is: wat is voor dit huis, voor deze mensen, de slimste volgende stap?
Daar begint het. Met analyseren, simuleren en uitleggen in gewone mensentaal. Met inzicht in kosten, opbrengsten en comfort. En met één aanspreekpunt dat verantwoordelijkheid neemt. En dat niet alleen bij installatie, maar ook daarna.
Onderhoud, monitoring en bereikbaarheid zijn geen luxe, maar randvoorwaarden. Juist dan wordt verduurzamen geen project, maar iets wat vanzelf meebeweegt met het dagelijks leven.
Gedrag is net zo belangrijk als techniek
We onderschatten vaak hoeveel impact gedrag heeft. Apparaten die tegelijk draaien op piekmomenten, verwarming en zon die elkaar tegenwerken, ruimtes die onnodig worden verwarmd: kleine dingen, maar grote gevolgen.
Slim wonen begint daarom niet bij high-tech, maar bij logisch gebruik. Begin desnoods met één kamer. Zorg dat apparaten draaien op momenten dat energie goedkoop of duurzaam is. Combineer simpele ingrepen met slimme aansturing. Niet alles tegelijk, maar in de juiste volgorde.
Van besparing naar kwaliteit van leven
Uiteindelijk gaat verduurzaming niet alleen over kilowatturen of CO₂. Het gaat over comfortabel wonen, lagere maandlasten en rust in je hoofd. Over een huis dat voor je werkt, in plaats van andersom.
Als we woningen beter laten functioneren, maken we mensen weerbaarder, verminderen we energieverspilling en versnellen we de energietransitie. En misschien nog wel belangrijker: we creëren ruimte, zowel financieel als mentaal, voor wat er echt toe doet. Soms is dat zo simpel als minder zorgen en meer tijd voor een potje Rummikub aan de keukentafel.
De technologie is er. Nu is het tijd om anders te gaan denken.
Kristian van de Meer, oprichter Huiskracht
Kristian van de Meer is oprichter van Huiskracht en werkt al jaren aan het slimmer en overzichtelijker maken van woningen. Hij ziet dagelijks hoe verduurzaming vastloopt door versnippering en pleit daarom voor samenhang, eenvoud en logisch energiegebruik.