De vraag naar kritieke grondstoffen zoals lithium, nikkel en kobalt groeit snel. Tegelijkertijd wil Europa minder afhankelijk worden van import en meer waarde behouden binnen de eigen economie. Batterijrecycling kan daaraan bijdragen.

Uit onderzoek van TNO blijkt dat Nederland hiervoor een sterke uitgangspositie heeft. De basis van de keten is aanwezig, de belangrijkste knelpunten zijn bekend en er zijn geen fundamentele barrières voor opschaling. De uitdaging is nu om de juiste voorwaarden te creëren voor industriële ontwikkeling.

Sterke basis, ontbrekende schakel

Nederland presteert goed op het gebied van inzameling, logistiek en voorbehandeling van afgedankte lithium-ion batterijen. De capaciteit voor het terugwinnen van waardevolle materialen uit deze batterijen is echter nog beperkt. Daardoor worden grondstoffen grotendeels buiten Nederland verder verwerkt.

Dit is niet alleen een gemiste economische kans. Het betekent ook dat Europa afhankelijk blijft van andere regio’s voor de beschikbaarheid van kritieke grondstoffen.

Opschaling vraagt om een sterk ecosysteem

Succesvolle batterijrecycling draait niet alleen om technologie. Ook toegang tot materiaalstromen, marktvraag, energievoorziening, vergunningen en samenwerking binnen de keten zijn bepalend voor het succes.

De beschikbare volumes afgedankte batterijen in Nederland zijn momenteel nog beperkt. Voor industriële recyclinginstallaties zijn grotere volumes nodig. Dat maakt samenwerking binnen Europa essentieel. Denk aan afspraken over de aanvoer van batterijen en productieschroot, maar ook aan afzetkanalen voor gerecyclede materialen.

Bedrijven die willen investeren in batterijrecycling moeten daarom niet alleen kijken naar hun eigen technologie of businesscase, maar ook naar hun positie binnen het bredere Europese ecosysteem.

Wat kunnen bedrijven nu al doen?

Hoewel niet alle randvoorwaarden vandaag zijn ingevuld, kunnen bedrijven zich nu al voorbereiden op een toekomstige rol in de batterijrecyclingketen.

  • Breng beschikbare batterij- en grondstofstromen binnen de eigen organisatie en keten in kaart.
  • Investeer in samenwerkingen met leveranciers, recyclers, technologieontwikkelaars en afnemers van gerecyclede materialen.
  • Onderzoek mogelijkheden voor langjarige aanvoer- en afnameafspraken.
  • Houd rekening met energievoorziening, netcapaciteit en vergunningverlening bij investeringsplannen.
  • Zoek aansluiting bij nationale en Europese initiatieven rond batterijrecycling en kritieke grondstoffen.

Organisaties die nu actief positie kiezen, vergroten hun kansen om straks onderdeel te zijn van een volwassen Europese recyclingketen.

Meer informatie

Lees het paper ‘Op weg naar batterijrecycling in Nederland: beoordeling van gereedheid, knelpunten en routes naar industriële schaal’, een analyse van het Nederlandse batterijrecycling-ecosysteem, de ontbrekende schakels in de waardeketen en de voorwaarden die nodig zijn voor recycling op industriële schaal.

Kansen breder dan batterijen

De lessen uit batterijrecycling zijn ook relevant voor andere materiaalstromen die cruciaal zijn voor de energietransitie en circulaire economie. Veel van de uitdagingen zijn vergelijkbaar: toegang tot grondstoffen, schaalgrootte, technologieontwikkeling, vergunningverlening en netcongestie en samenwerking binnen de waardeketen.

De kennis, infrastructuur en samenwerkingsmodellen die voor batterijrecycling worden ontwikkeld, kunnen daarom ook waardevol zijn voor andere circulaire industrieën.

Van analyse naar uitvoering

De conclusie van het onderzoek is helder: batterijrecycling in Nederland kan werken. Er zijn geen onoverkomelijke barrières, maar er zijn wel aandachtspunten die om actie vragen. Het veiligstellen van materiaalstromen, het creëren van investeringszekerheid, het versnellen van vergunningstrajecten en de ontwikkeling van duurzame en kostenefficiënte technologieën zijn daarbij cruciaal.

Voor bedrijven ligt de kans niet alleen in de bouw van nieuwe recyclingcapaciteit, maar ook in het versterken van het bredere ecosysteem. Juist door nu samen te werken aan oplossingen voor de knelpunten die zijn geïdentificeerd, kan Nederland uitgroeien tot een belangrijke speler in de Europese circulaire grondstoffeneconomie.

TNO ondersteunt bedrijven, overheden en andere partners bij het ontwikkelen van deze oplossingen, van technologieontwikkeling en ketenanalyses tot de economische en strategische onderbouwing van nieuwe investeringen.

Wouter de Wolf, Business Developer Circular Economy bij TNO