De circulaire hefboom kan het gebruik van nieuw fossiel plastic met 8 tot 35 procent verminderen en jaarlijks 205.000 tot 702.000 ton CO₂-uitstoot besparen. Dat blijkt uit een impactstudie van onderzoeksbureau Trinomics. Ook kan de maatregel jaarlijks €214 tot €409 miljoen opleveren om te investeren in circulaire bedrijven.
De circulaire hefboom is een mogelijk toekomstige wet geïnitieerd door Future Up die circulair ondernemen financieel aantrekkelijker maakt. Bedrijven betalen een heffing over nieuwe fossiele materialen in hun producten. De opbrengst gaat naar een transitiefonds dat investeert in circulaire alternatieven, zoals gerecyclede en biobased materialen. Zo wordt het voor bedrijven aantrekkelijker om minder nieuwe grondstoffen te gebruiken.
Minder fossiel plastic, meer circulaire grondstoffen
Trinomics onderzocht de verwachte effecten van de heffing op vijf productgroepen: textiel, meubels, matrassen, bouwmaterialen en elektrische en elektronische apparaten.
Volgens het onderzoek kan de heffing het gebruik van nieuw fossiel plastic met 48.000 tot 214.000 ton verminderen. Tegelijkertijd kan het gebruik van circulair plastic toenemen van 39.000 ton naar 74.000 tot 229.000 ton. Dat is een stijging van 90 tot 487 procent.
Ook de klimaatwinst is aanzienlijk. De verwachte CO₂-reductie bedraagt 205.000 tot 702.000 ton, waarvan het grootste deel in de textielsector wordt gerealiseerd. Daarnaast laat het onderzoek zien dat de weglekeffecten, waarbij productie of uitstoot zich naar het buitenland verplaatst, zeer beperkt zijn.
Meer geld voor circulaire bedrijven
De heffing kan jaarlijks €214 tot €409 miljoen opleveren voor een transitiefonds. Dat is drie tot bijna zes keer het huidige budget voor circulaire economie onder het ministerie van Economische Zaken.
“De circulaire hefboom kan niet alleen het gebruik van fossiele grondstoffen terugdringen, maar ook de businesscase voor circulaire materialen verbeteren. Dat is belangrijk voor bedrijven die willen investeren in recycling, innovatie en opschaling, maar nu moeilijk kunnen concurreren met goedkope, nieuwe grondstoffen”, zegt Ankie van Wersch, CEO Future Up.
De studie onderzocht alleen de effecten van de heffing. De extra impact van de investeringen uit het transitiefonds volgen later.
Vervolgstappen
In het voorjaar van 2027 besluit het kabinet over de invoering van de circulaire hefboom voor textiel en bouwmaterialen en over eventueel vervolgonderzoek.
De circulaire hefboom (circular leverage)
De circulaire hefboom is een toekomstige wet die nieuwe fossiele materialen in Nederlandse producten belast en de opbrengst investeert in de circulaire activiteiten. Kort gezegd: fossiele materialen worden duurder en circulaire goedkoper.
