De aankondiging dat Nederland reparatie van elektrische apparaten makkelijker en betaalbaarder maakt, is een mijlpaal voor consumenten én het milieu. Vanaf 2026 worden fabrikanten verplicht om kapotte producten te kunnen repareren, ook buiten de garantieperiode. Een belangrijke stap richting een circulaire economie.

Maar dit mag dit pas het begin zijn. Want wie dagelijks met smartphones werkt, ziet hoe groot de kloof nog is tussen ambitie en praktijk. Perfect werkende toestellen verdwijnen nog te vaak in lades of worden onnodig vervangen. Repareerbaarheid is cruciaal, maar circulariteit gaat verder dan een schroevendraaier. Als sector zien wij drie concrete stappen die nodig zijn om refurbished producten écht te laten doorbreken.

1. Breng orde in de juridische chaos

Refurbishers worden in de praktijk nog te vaak behandeld alsof zij fabrikanten van nieuwe producten zijn. Dat betekent dat zij moeten voldoen aan regels die niet zijn ontworpen voor hergebruik, wat bij de refurbished sector leidt tot onnodige complexiteit, hogere kosten en afname van de groei.

Daarom pleiten wij voor Europese regelgeving met betrekking tot productconformiteit, het zogeheten New Legislative Framework (NLF), dat beter aansluit op de realiteit van refurbished producten. Duidelijke definities en vereenvoudigde procedures voor conformiteitsbeoordelingen voor refurbished producten zijn essentieel om juridische onzekerheid weg te nemen en de sector ruimte te geven om verantwoord te groeien.

2. Geef hergebruik voorrang of recycling

De refurbished markt staat of valt met toegang tot gebruikte toestellen. Hoewel de huidige wetgeving, zoals de richtlijn rond elektrisch afval (de “WEEE”), hergebruik voorrang geeft op recycling, is de realiteit vaak anders: te veel smartphones blijven ongebruikt in lades liggen of belanden te snel in het recyclingproces.

Wij vragen daarom om bij de inzameling van gebruikte toestellen prioriteit te geven aan hergebruik, zodat de voorraad die bestemd is voor refurbishing duurzaam kan worden aangevuld. Dit vraagt ook om maatregelen die consumenten stimuleren hun oude toestellen beschikbaar te stellen voor hergebruik. Een betere infrastructuur voor inzameling en sortering is bovendien essentieel om de circulaire economie te versterken.

3. Maak refurbished financieel aantrekkelijker

Refurbished smartphones zijn een essentieel onderdeel van de duurzaamheidstransitie. Elk toestel dat wordt hergebruikt, vervangt de productie van een nieuw exemplaar. Een proces dat tot wel 80% van de totale CO₂-voetafdruk van een smartphone veroorzaakt.

Refurbished producten zijn dus duurzamer, maar om echt een breed publiek te bereiken moeten ze ook financieel aantrekkelijker zijn dan nieuwe producten. Als we refurbished echt toegankelijk willen maken voor een breed publiek, zijn fiscale maatregelen nodig. Denk aan een verlaagd btw-tarief en het herzien van regels die tweedehands producten onnodig duur maken, zoals auteursrechtelijke heffingen. Dat maakt duurzaam kiezen ook economisch logisch.

Samen verantwoordelijk

Met de nieuwe wetgeving zet Nederland een krachtige stap richting duurzamer consumentengedrag. De ambitie, het ondernemerschap en de expertise om bij te dragen aan een duurzame economie zijn breed aanwezig, maar er is politieke steun nodig om onze impact maximaal te vergroten.

Laten we het momentum gebruiken om door te pakken: naar een toekomst waarin refurbished producten niet alleen milieuvriendelijk, maar ook juridisch duidelijk en economisch aantrekkelijk zijn. Het recht op reparatie is een basisrecht geworden. Nu is het tijd dat de refurbishment-sector écht doorbreekt.

Claire Darmon, Hoofd Public Affairs Europa bij Swappie