Column Kornelis Jorna: ‘DE vraag die bedrijven circulair maakt!’

Bij de start van het nieuwe jaar kijk ik graag vooruit, maar toch moest ik deze keer ook nog even terugdenken aan eind vorig jaar. Ik kreeg een goede les in hoe je aansluit bij de belevingswereld van bedrijven. Ruim een jaar ben ik nu bezig met de circulaire economie in Overijssel. Ik heb vaak nagedacht over hoe je dit nu zo concreet mogelijk kunt maken voor bedrijven en hier ook veel met ondernemers over gesproken. Toch was de mini-workshop van de Circo-track die ik volgde op het jaarcongres van KIVI voor mij een eye-opener. Ik heb er geleerd dat je bedrijven aan het denken kunt zetten door het stellen van de volgende vraag:

Wie verdient er geld aan jouw product, nadat jij dit hebt verkocht?

Stel je even voor dat je ondernemer bent in de maakindustrie en laat de vraag eens goed op je inwerken. Dan gebeurt er iets interessants: je gaat nadenken over wat er met je product gebeurt nadat je dit verkocht hebt. Wat zijn de momenten waarop er iets verandert bij je klant of met je product (dit zijn vaak momenten van waardeverlies) en hoe zou jij daar nog geld mee kunnen verdienen? Voorbeeldje: je hebt een blauwe bureaustoel verkocht maar je klant is gefuseerd en wil nu in lijn met de nieuwe huisstijl een rode. Of de stof is simpelweg beschadigd door een kantoorongelukje. Dan zou het toch mooi zijn als je de stoel terug kunt nemen en stof kunt vervangen? Dit is interessant want in veel gevallen is het namelijk helemaal niet de producent van een product die het meeste verdient aan zijn product. Nog een voorbeeld: diegene die gebruik maakt van het ‘Gap exploiter’ business model is in veel gevallen winstgevender. Neem bedrijven als Marktplaats of Leap (bedrijf dat Apples refurbished). Deze bedrijven hebben veel minder inkoop, R&D en dus veel minder investeringen en risico’s dan de oorspronkelijke producenten. Ze bemiddelen in de verkoop van 2e hands producten of brengen het product weer terug naar een hoger niveau en voegen zo hun waarde toe. In veel gevallen dat een heel ‘verdienstelijk’ business model!

Los van het verdienmodel leidt deze vraag er ook toe dat bedrijven meer gaan nadenken over waar zij zelf nog waarde kunnen toevoegen in de keten. Misschien met een ander verdienmodel op basis van gebruik in plaats van eigenaarschap? Wellicht door terugkoop of door refurbishement? Er zijn veel mogelijkheden!. De Circo track, een 3-daagse training op gebied van circulair ontwerpen, werkt in de basis vanuit de 30 archetypes (combinaties van 5 business modellen en 6 design strategieën) die zijn beschreven in het boek Products that Last  geschreven door Conny Bakker van de TU Delft. Het mooie is dat al deze archetypes tot een meer circulair product leiden.

Ik heb in een van mijn presentaties afgelopen jaar al eens geroepen dat circulair ondernemen begint in het hoofd van de mensen en dat ervoer ik zelf ook tijdens deze mini-workshop. De kracht van deze vraag en methode ga ik meenemen in mijn werk voor komend jaar en gebruiken om de circulaire economie in Overijssel verder aan te jagen. Ik doe ik in samenwerking met andere partijen, dus heb je ideeën, suggesties of tips: ik hoor ze graag!

Kornelis Jorna, Project Manager Circulaire Economie bij Oost NL

Share Button
FavoriteLoadingBewaar als favoriet

2 reacties op “Column Kornelis Jorna: ‘DE vraag die bedrijven circulair maakt!’

  1. De komende tijd start er weer een Circo Design Track. Een drie maal een dag leertrajeckt voor bedrijven. Deze serie is speciaal voor maakindustrie in de metaalsector. Ben jij van de metaal en wil je jouw bedrijf een duw in de rug geven in het circulair verantwoordt werk maken van jullie product en businessmodel ontwikkeling, meld je dan snel aan!!@

Geef een reactie